HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP)
Clinical calculators
These tools do not replace clinical judgment. Results should be interpreted together with physician assessment, current guidelines, and the patient's clinical context.
HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP)
Perkütan/mukozal HIV maruziyeti sonrası, kaynak popülasyon, inokülum tipi, bulaş yöntemi ve inokülum hacmine dayanarak yaklaşık bulaş riskini (1/X olasılık) tahmin eden Bayesyen sınıflandırma protokolü; hastaya PEP kararında yardımcı olmak için tasarlanmıştır.
When to use
Perkütan, mukozal veya cilt yoluyla potansiyel HIV içeren materyale maruz kalan sağlık çalışanı veya diğer kişilerde, maruziyetten sonraki ilk değerlendirmede (idealde 72 saat içinde) risk tartışması ve PEP kararına destek olarak.
Formula
RASP: Z = A (kaynak popülasyon) × B (inokülum tipi) × C (bulaş yöntemi); Temel risk = 1/Z; Toplam risk = Temel risk × D (inokülum hacmi çarpanı). Sonuç "1/N" biçiminde yaklaşık bulaş olasılığı olarak ifade edilir; sayı küçüldükçe (N azaldıkça) risk artar.
Interpretation
RASP, dört maruziyet özelliğini çarparak kaba bir Bayesyen bulaş olasılığı üretir; mutlak bir risk yüzdesi değil, klinisyen ve hastanın post-exposure profilaksi (PEP) kararını bağlama oturtmasına yardımcı bir tahmindir. Düşük "1/N" değeri (küçük N) daha yüksek riski, yüksek N değeri daha düşük riski gösterir. Bu tahmin, epidemiyolojik olarak yerleşik ortalama bulaş risklerine göre yorumlanmalıdır: HIV pozitif kaynaktan perkütan iğne batmasında ortalama bulaş riski yaklaşık %0.3 (yaklaşık 1/300), mukozal maruziyette yaklaşık %0.09'dur. Kaynağın viral yükü baskılanmış (antiretroviral tedavi altında saptanamaz düzeyde) ise gerçek bulaş riski bu ortalamaların çok altındadır. Kaynağın viral yükü, PEP başlama zamanlaması ve hastanın tercihleri karar sürecine mutlaka dahil edilmelidir.
References
- Roland ME, Elbeik TA, Kahn JO, et al. Risk Assessment Stratification Protocol (RASP) to help patients decide on the use of postexposure prophylaxis for HIV exposure. Am J Infect Control. 2007;35(8):551-553.
RASP doğrulanmamış (non-validated), yalnızca kaba bir tahmin aracıdır; kaynağın viral yükünü (baskılanmış/saptanamaz viral yük riski büyük ölçüde azaltır) doğrudan hesaba katmaz. PEP kararı bu araçla değil, enfeksiyon hastalıkları/iş sağlığı konsültasyonu, kaynak testleri ve güncel PEP kılavuzları (örn. CDC/DHHS) ile birlikte verilmelidir. Maruziyetten sonra mümkün olan en kısa sürede (idealde 2 saat içinde, en geç 72 saat içinde) değerlendirme yapılmalıdır.
Frequently asked questions
What is HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP)?
Perkütan/mukozal HIV maruziyeti sonrası, kaynak popülasyon, inokülum tipi, bulaş yöntemi ve inokülum hacmine dayanarak yaklaşık bulaş riskini (1/X olasılık) tahmin eden Bayesyen sınıflandırma protokolü; hastaya PEP kararında yardımcı olmak için tasarlanmıştır.
When is HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP) used?
Perkütan, mukozal veya cilt yoluyla potansiyel HIV içeren materyale maruz kalan sağlık çalışanı veya diğer kişilerde, maruziyetten sonraki ilk değerlendirmede (idealde 72 saat içinde) risk tartışması ve PEP kararına destek olarak.
How is HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP) calculated?
RASP: Z = A (kaynak popülasyon) × B (inokülum tipi) × C (bulaş yöntemi); Temel risk = 1/Z; Toplam risk = Temel risk × D (inokülum hacmi çarpanı). Sonuç "1/N" biçiminde yaklaşık bulaş olasılığı olarak ifade edilir; sayı küçüldükçe (N azaldıkça) risk artar.
How is the HIV Needle-Stick Risk Assessment Stratification Protocol (RASP) result interpreted?
RASP, dört maruziyet özelliğini çarparak kaba bir Bayesyen bulaş olasılığı üretir; mutlak bir risk yüzdesi değil, klinisyen ve hastanın post-exposure profilaksi (PEP) kararını bağlama oturtmasına yardımcı bir tahmindir. Düşük "1/N" değeri (küçük N) daha yüksek riski, yüksek N değeri daha düşük riski gösterir. Bu tahmin, epidemiyolojik olarak yerleşik ortalama bulaş risklerine göre yorumlanmalıdır: HIV pozitif kaynaktan perkütan iğne batmasında ortalama bulaş riski yaklaşık %0.3 (yaklaşık 1/300), mukozal maruziyette yaklaşık %0.09'dur. Kaynağın viral yükü baskılanmış (antiretroviral tedavi altında saptanamaz düzeyde) ise gerçek bulaş riski bu ortalamaların çok altındadır. Kaynağın viral yükü, PEP başlama zamanlaması ve hastanın tercihleri karar sürecine mutlaka dahil edilmelidir.