International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based)
Clinical calculators
These tools do not replace clinical judgment. Results should be interpreted together with physician assessment, current guidelines, and the patient's clinical context.
International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based)
Bu araç, diyabetik retinopatiyi fundus muayenesi bulgularına göre beş düzeye ayıran Uluslararası Klinik Diyabetik Retinopati Şiddet Skalasını (International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale, ICDR) uygular. Skala hastayı diyabetik retinopati yok, hafif nonproliferatif diyabetik retinopati (NPDR), orta NPDR, ağır NPDR ve proliferatif diyabetik retinopati (PDR) olmak üzere beş kategoriden birine yerleştirir.
When to use
Bu araç, dilate (pupil genişletilmiş) fundus muayenesi veya yeterli kalitede fundus fotoğrafı sonrasında saptanan bulgular temelinde retinopati düzeyini sınıflamak ve buna göre bir sonraki muayene aralığını ya da retina uzmanına sevk gerekliliğini belirlemek için kullanılır. Skala hem tip 1 hem tip 2 diyabetes mellitus hastalarında ve hem klinik muayenede hem de fundus fotoğrafı üzerinden derecelendirmede kullanılabilir.
Formula
Bu araç, Uluslararası Klinik Diyabetik Retinopati Şiddet Skalasının (Wilkinson ve ark., 2003; ETDRS final derecelendirme sistemine dayanır) hiyerarşik karar kurallarını uygular. Önce neovaskülarizasyon (NVD/NVE) veya vitreus içi/preretinal kanama aranır ve bunlardan biri varsa hasta doğrudan proliferatif diyabetik retinopati (PDR) olarak sınıflanır. Bu bulgular yoksa "4-2-1 kuralı" değerlendirilir: dört kadranın hepsinde yirmiden fazla intraretinal kanama bulunması, en az iki kadranda belirgin venöz boncuklanma (venous beading) saptanması veya en az bir kadranda belirgin intraretinal mikrovasküler anomali (IRMA) izlenmesi ölçütlerinden herhangi biri karşılanırsa hasta ağır NPDR olarak sınıflanır; bu kural orijinal ETDRS çalışmasında ağır NPDR hastalarının yaklaşık %50 sinin bir yıl içinde proliferatif hastalığa ilerleyeceğini öngörmek amacıyla türetilmiştir. 4-2-1 kuralı karşılanmıyor ancak yalnız mikroanevrizmadan daha fazla bulgu (nokta/blot kanama, sert eksuda, pamuk yünü lekeleri gibi) mevcutsa hasta orta NPDR olarak sınıflanır. Yalnızca mikroanevrizma saptanmışsa hasta hafif NPDR olarak sınıflanır ve hiçbir retinopati bulgusu yoksa hasta diyabetik retinopati yok olarak sınıflanır. Skala kasıtlı olarak basitleştirilmiştir ve orijinal ETDRS on beş kademeli sisteminin tüm ayrıntılarını (ör. mikroanevrizma sayısı eşikleri, hemoraji şiddet dereceleri) içermez; bu nedenle araştırma amaçlı hassas derecelendirmede tam ETDRS protokolü tercih edilmelidir.
Interpretation
Sınıflama düzeyi yükseldikçe hem proliferatif hastalığa ilerleme riski hem de görme kaybı riski artar. Hafif NPDR olan hastalarda bir yıl içinde proliferatif diyabetik retinopatiye ilerleme riski yaklaşık yüzde beş olarak bildirilmiştir. Orta NPDR olan hastalarda bu risk bir yıl içinde yaklaşık yüzde on iki ile yirmi yedi arasında değişmektedir. Ağır NPDR olan hastalarda ise bir yıl içinde proliferatif hastalığa ilerleme riski yaklaşık yüzde elliye kadar çıkabilir; bu nedenle ağır NPDR düzeyi yakın takip veya retina uzmanına sevk için önemli bir eşik kabul edilir. Proliferatif diyabetik retinopati saptandığında hasta görme kaybı açısından yüksek risk taşır ve panretinal fotokoagülasyon (PRP lazer) ile intravitreal anti-VEGF tedavisi seçenekleri retina uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Diyabetik makula ödemi bu skaladan bağımsız bir süreçtir ve her retinopati düzeyinde eşlik edebileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir; bu araç diyabetik makula ödemi hakkında bir sınıflama üretmez.
References
- Wilkinson CP, Ferris FL 3rd, Klein RE, et al. Proposed international clinical diabetic retinopathy and diabetic macular edema disease severity scales. Ophthalmology. 2003;110(9):1677-1682. doi:10.1016/S0161-6420(03)00475-5. PMID: 13129861.
- Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Research Group. Grading diabetic retinopathy from stereoscopic color fundus photographs—an extension of the modified Airlie House classification. ETDRS report number 10. Ophthalmology. 1991;98(5 Suppl):786-806.
- American Academy of Ophthalmology. Diabetic Retinopathy Preferred Practice Pattern. Ophthalmology. 2025 (2024 güncellemesi).
Bu sınıflama, dilate fundus muayenesi veya yeterli kalitede fundus görüntülemesinin görsel yorumuna dayanır ve deneyimli bir hekimin değerlendirmesini gerektirir. Bu skala diyabetik makula ödemini kapsamaz ve DMÖ mutlaka ayrı olarak değerlendirilmelidir. 4-2-1 kuralının bileşenleri olan dört kadranda yirmiden fazla kanama, en az iki kadranda venöz boncuklanma ve en az bir kadranda belirgin IRMA eşikleri, birincil kaynaktaki tanımlara sadık kalınarak uygulanmalıdır; bu eşiklerin gevşetilmesi ağır NPDR hastalarının hafife alınmasına ve gerekli sevkin gecikmesine yol açabilir. Bu araç, klinik muayenenin veya retina uzmanı değerlendirmesinin yerine geçmez.
Frequently asked questions
What is International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based)?
Bu araç, diyabetik retinopatiyi fundus muayenesi bulgularına göre beş düzeye ayıran Uluslararası Klinik Diyabetik Retinopati Şiddet Skalasını (International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale, ICDR) uygular. Skala hastayı diyabetik retinopati yok, hafif nonproliferatif diyabetik retinopati (NPDR), orta NPDR, ağır NPDR ve proliferatif diyabetik retinopati (PDR) olmak üzere beş kategoriden birine yerleştirir.
When is International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based) used?
Bu araç, dilate (pupil genişletilmiş) fundus muayenesi veya yeterli kalitede fundus fotoğrafı sonrasında saptanan bulgular temelinde retinopati düzeyini sınıflamak ve buna göre bir sonraki muayene aralığını ya da retina uzmanına sevk gerekliliğini belirlemek için kullanılır. Skala hem tip 1 hem tip 2 diyabetes mellitus hastalarında ve hem klinik muayenede hem de fundus fotoğrafı üzerinden derecelendirmede kullanılabilir.
How is International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based) calculated?
Bu araç, Uluslararası Klinik Diyabetik Retinopati Şiddet Skalasının (Wilkinson ve ark., 2003; ETDRS final derecelendirme sistemine dayanır) hiyerarşik karar kurallarını uygular. Önce neovaskülarizasyon (NVD/NVE) veya vitreus içi/preretinal kanama aranır ve bunlardan biri varsa hasta doğrudan proliferatif diyabetik retinopati (PDR) olarak sınıflanır. Bu bulgular yoksa "4-2-1 kuralı" değerlendirilir: dört kadranın hepsinde yirmiden fazla intraretinal kanama bulunması, en az iki kadranda belirgin venöz boncuklanma (venous beading) saptanması veya en az bir kadranda belirgin intraretinal mikrovasküler anomali (IRMA) izlenmesi ölçütlerinden herhangi biri karşılanırsa hasta ağır NPDR olarak sınıflanır; bu kural orijinal ETDRS çalışmasında ağır NPDR hastalarının yaklaşık %50 sinin bir yıl içinde proliferatif hastalığa ilerleyeceğini öngörmek amacıyla türetilmiştir. 4-2-1 kuralı karşılanmıyor ancak yalnız mikroanevrizmadan daha fazla bulgu (nokta/blot kanama, sert eksuda, pamuk yünü lekeleri gibi) mevcutsa hasta orta NPDR olarak sınıflanır. Yalnızca mikroanevrizma saptanmışsa hasta hafif NPDR olarak sınıflanır ve hiçbir retinopati bulgusu yoksa hasta diyabetik retinopati yok olarak sınıflanır. Skala kasıtlı olarak basitleştirilmiştir ve orijinal ETDRS on beş kademeli sisteminin tüm ayrıntılarını (ör. mikroanevrizma sayısı eşikleri, hemoraji şiddet dereceleri) içermez; bu nedenle araştırma amaçlı hassas derecelendirmede tam ETDRS protokolü tercih edilmelidir.
How is the International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale (ETDRS-based) result interpreted?
Sınıflama düzeyi yükseldikçe hem proliferatif hastalığa ilerleme riski hem de görme kaybı riski artar. Hafif NPDR olan hastalarda bir yıl içinde proliferatif diyabetik retinopatiye ilerleme riski yaklaşık yüzde beş olarak bildirilmiştir. Orta NPDR olan hastalarda bu risk bir yıl içinde yaklaşık yüzde on iki ile yirmi yedi arasında değişmektedir. Ağır NPDR olan hastalarda ise bir yıl içinde proliferatif hastalığa ilerleme riski yaklaşık yüzde elliye kadar çıkabilir; bu nedenle ağır NPDR düzeyi yakın takip veya retina uzmanına sevk için önemli bir eşik kabul edilir. Proliferatif diyabetik retinopati saptandığında hasta görme kaybı açısından yüksek risk taşır ve panretinal fotokoagülasyon (PRP lazer) ile intravitreal anti-VEGF tedavisi seçenekleri retina uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Diyabetik makula ödemi bu skaladan bağımsız bir süreçtir ve her retinopati düzeyinde eşlik edebileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir; bu araç diyabetik makula ödemi hakkında bir sınıflama üretmez.