Charlson Comorbidity Index (CCI)

Charlson Comorbidity Index (CCI)

On dokuz komorbid durumun ağırlıklı toplamına yaş ayarı eklenerek hesaplanan ve hastanın tahmini on yıllık sağkalımını öngören prognostik komorbidite indeksidir.

When to use

Bu araç, uzun dönem prognoz tahmini gerektiren hastalarda, komorbiditeye göre risk düzeltmesi yapılacak klinik araştırmalarda ve geriatrik veya onkolojik değerlendirmede gruplar arası kıyaslama yapılırken kullanılır. Özellikle kanser cerrahisi öncesi beklenen yaşam süresinin tedavi kararına etkisini tartışırken ve kronik hastalığı olan yaşlı hastada uzun vadeli bakım hedeflerini belirlerken faydalıdır.

Formula

Toplam skor, yaş ayarı puanı ile komorbidite ağırlıklarının toplamına eşittir. Yaş ayarı şu şekilde uygulanır: elli yaşın altında sıfır puan, elli-elli dokuz yaşta bir puan, altmış-altmış dokuz yaşta iki puan, yetmiş-yetmiş dokuz yaşta üç puan, seksen-seksen dokuz yaşta dört puan ve doksan yaş ve üzerinde beş puan eklenir. Bir puan veren durumlar şunlardır: miyokard enfarktüsü, konjestif kalp yetmezliği, periferik vasküler hastalık, serebrovasküler hastalık (geçici iskemik atak veya hafif inme), demans, kronik akciğer hastalığı, bağ dokusu hastalığı, peptik ülser hastalığı, hafif karaciğer hastalığı ve komplikasyonsuz diyabet. İki puan veren durumlar şunlardır: hemipleji veya parapleji, orta-ağır böbrek hastalığı, son organ hasarı ile giden diyabet, metastazsız herhangi bir solid tümör, lösemi ve lenfoma. Üç puan orta-ağır karaciğer hastalığına, altı puan ise metastatik solid tümöre ve edinilmiş bağışıklık yetmezliği sendromuna (AIDS) verilir. Tahmini on yıllık sağkalım oranı, 0,983 üzeri (e üzeri (skor çarpı 0,9)) formülüyle hesaplanır ve bu formül Charlson ve arkadaşlarının 1987 tarihli özgün türetme çalışmasından alınmıştır. Aynı sistemde hem hafif hem orta-ağır karaciğer hastalığı işaretlenirse yalnızca ağır olan (üç puan) sayılır; hem komplikasyonsuz hem son organ hasarlı diyabet işaretlenirse yalnızca ağır olan (iki puan) sayılır; metastatik tümör işaretlenirse lokalize tümöre ait iki puan ayrıca eklenmez. Bu çakışma kurallarının amacı, aynı organ sisteminde aynı hastalığın hem hafif hem ağır formunun çift sayılmasını önlemektir. Bu hesaplayıcıda kullanılan yaş bantları (elli, altmış, yetmiş, seksen ve doksan yaşında birer puanlık kademeli artış), Charlson ve arkadaşlarının 1994 tarihli yaş-ayarlı doğrulama çalışmasında tarif edilen ve yaygın klinik hesaplayıcılarda (örneğin MDCalc) kullanılan sürümle uyumludur; özgün 1994 makalesinde yaş ayarı kırk bir-elli yaş bir puan, elli bir-altmış yaş iki puan, altmış bir-yetmiş yaş üç puan ve yetmiş bir yaş üzeri dört puan şeklinde farklı bir kademelendirmeyle de raporlanmıştır; bu nedenle kaynağa göre küçük kademelendirme farkları görülebilir.

Interpretation

Skor arttıkça tahmini on yıllık sağkalım azalır. Yaygın kullanılan gruplama şu şekildedir: sıfır puan komorbidite yükü olmadığını, bir-iki puan hafif komorbidite yükünü, üç-dört puan orta düzey komorbidite yükünü ve beş ve üzeri puan ağır komorbidite yükünü gösterir. Tahmini sağkalım oranı, özgün türetme kohortuna dayanan matematiksel bir modelden hesaplanır ve mutlak bir sağkalım garantisi değil, hastalar arasında göreli bir risk sıralaması sağlar. Örneğin toplam skoru sıfır olan bir hastanın modele göre tahmini on yıllık sağkalımı yaklaşık %99 iken, skoru beşin üzerinde olan bir hastada bu oran belirgin şekilde düşer; ancak bu yüzdeler güncel tedavi olanaklarıyla değil, 1980'li yılların tedavi standartlarıyla hesaplanmıştır ve bugünkü hastalarda gerçek sağkalımdan sapabilir. Klinik pratikte skor, tek başına karar verdirici değil, komorbidite yükünü nicel biçimde ifade eden ve hasta ile paylaşılabilecek bir iletişim aracı olarak kullanılmalıdır.

References

• Charlson ME, Pompei P, Ales KL, MacKenzie CR. A new method of classifying prognostic comorbidity in longitudinal studies: development and validation. J Chronic Dis. 1987;40(5):373-383. PMID: 3558716. DOI: 10.1016/0021-9681(87)90171-8.
• Charlson M, Szatrowski TP, Peterson J, Gold J. Validation of a combined comorbidity index. J Clin Epidemiol. 1994;47(11):1245-1251. PMID: 7722560. DOI: 10.1016/0895-4356(94)90129-5.
• Quan H, Sundararajan V, Halfon P, ve ark. Coding algorithms for defining comorbidities in ICD-9-CM and ICD-10 administrative data. Med Care. 2005;43(11):1130-1139. PMID: 16224307.
• Quan H, Li B, Couris CM, ve ark. Updating and validating the Charlson comorbidity index and score for risk adjustment in hospital discharge abstracts using data from 6 countries. Am J Epidemiol. 2011;173(6):676-682. DOI: 10.1093/aje/kwq433.

Tahmini on yıllık sağkalım oranı, 1987 ve 1994 tarihli görece küçük ve dar kapsamlı orijinal kohortlara dayanan bir matematiksel modeldir (0,983 üzeri e üzeri (skor çarpı 0,9)); güncel tedavi yöntemleriyle gerçek sağkalım bu tahminden belirgin şekilde farklı olabileceğinden sonuç mutlak bir prognoz olarak hastaya aktarılmamalıdır. Komorbidite tanımlarının sınırları (örneğin hafif ile orta-ağır karaciğer hastalığı ayrımı, komplikasyonlu diyabet tanımı) klinik yargıya bağlıdır ve farklı hekimler aynı hastada farklı puanlama yapabilir; bu nedenle skor, tek bir hekimin öznel değerlendirmesiyle sınırlı kalabilir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve özellikle akut hastalık durumunda kısa dönem prognoz için kullanılmamalıdır.