Ponderal İndeks (Yenidoğan)

Ponderal İndeks (Yenidoğan)

Yenidoğanda vücut orantısını, yani doğum ağırlığı ile boy arasındaki ilişkiyi değerlendiren ve asimetrik intrauterin büyüme kısıtlılığını (IUGR) tanımaya yardımcı olan Rohrer indeksi bu araçla hesaplanır.

Ne zaman kullanılır

Ponderal indeks, term yenidoğanda ve özellikle gestasyon yaşına göre küçük (SGA) bebeklerde, büyüme kısıtlılığının simetrik mi yoksa asimetrik mi olduğunu ayırt etmek amacıyla hesaplanır. Fay ve arkadaşlarının 1991 yılında yayımladığı ve 2508 ardışık doğumu inceleyen çalışmasında, düşük ponderal indeksli bebeklerde sezaryen doğum ve fetal distres oranlarının düşük doğum ağırlıklı bebeklere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunduğu bildirilmiştir; yazarlar bu bulguya dayanarak ponderal indeksin, intrauterin büyüme sorunu olan bebekleri belirlemede yalnızca gestasyon yaşına göre doğum ağırlığı persantiline bakmaktan daha faydalı olabileceğini öne sürmüştür.

Formül

Ponderal indeks, doğum ağırlığının gram cinsinden değeri 100 ile çarpılıp boyun santimetre cinsinden değerinin küpüne bölünerek hesaplanır. Bu formül Rohrer indeksinin yenidoğana uyarlanmış biçimidir ve erişkinlerde kullanılan ponderal indeksten (kilogram/metre küp biriminde hesaplanır) farklıdır; bu nedenle erişkin ve yenidoğan değerleri birbiriyle karşılaştırılamaz. Formülde boy küp alınarak paydaya yazıldığından, boy ölçümünde yapılan küçük bir hata sonucu orantısız biçimde büyütür; bu yüzden boy sıfır olduğunda hesaplama tanımsız hale gelir ve sıfıra bölme hatası oluşur.

Yorumlama

Term yenidoğanda ponderal indeks yaklaşık 2,2 ile 3,0 arasında olduğunda normal kabul edilir. Ponderal indeks 2,2 değerinin altında olduğunda bebek asimetrik (orantısız) büyüme kısıtlılığı açısından değerlendirilmelidir; çünkü bu durumda ağırlık boya göre beklenenden düşüktür ve bu örüntü genellikle gebeliğin geç döneminde ortaya çıkan plasental yetmezliğe bağlı büyüme kısıtlılığında görülür. Ponderal indeks 3,0 değerinin üzerinde olduğunda ağırlık boya göre yüksektir; bu bulgu orantılı büyümeyi veya iri bebeği düşündürür. Landmann ve arkadaşlarının 2006 yılında Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine dergisinde yayımladığı ve 480.841 yenidoğanı kapsayan geniş çaplı Hessen (Almanya) perinatal kalite güvence verisine dayalı çalışmasında, 30. ile 43. gestasyon haftaları arasında haftalık 5., 10., 25., 50., 75., 90. ve 95. persantil değerleri hesaplanmış ve bu persantillerin preterm ile term bebeklerde simetrik ile asimetrik büyüme kısıtlılığı ayrımını desteklediği bildirilmiştir; bu nedenle preterm bebeklerde sabit eşik yerine gestasyon yaşına özgü persantil kullanılması önerilir. Sonuç; her koşulda gestasyon yaşı, büyüme eğrileri, doğum öncesi ultrasonografi verileri ve klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Leão Filho JC, Cabral de Lira PI. Estudo da proporcionalidade corporal através do Índice Ponderal de Rohrer e do grau de retardo de crescimento intrauterino em recém-nascidos a termo. Cad Saúde Pública. 2003;19(6):1603-1610.
• Miller HC, Hassanein K. Diagnosis of impaired fetal growth in newborn infants. Pediatrics. 1971;48(4):511-522.
• Fay RA, Dey PL, Saadie CM, Buhl JA, Gebski VJ. Ponderal index: a better definition of the 'at risk' group with intrauterine growth problems than birth-weight for gestational age in term infants. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 1991;31(1):17-19. PMID 1872765.
• Landmann E, Reiss I, Misselwitz B, Gortner L. Ponderal index for discrimination between symmetric and asymmetric growth restriction: percentiles for neonates from 30 weeks to 43 weeks of gestation. J Matern Fetal Neonatal Med. 2006;19(3):157-160. PMID 16690508.

Ponderal indeks için kullanılan eşik değerleri (2,2 ve 3,0) referans popülasyona ve gestasyon yaşına göre değişebilir; bazı kaynaklar farklı sınır değerler (örneğin < 2,0) kullanmaktadır ve preterm bebeklerde gestasyon yaşına özgü persantil eğrileri tercih edilmelidir. Boy ölçümü hatalı yapıldığında formülde küp alma işlemi nedeniyle sonuç belirgin biçimde saparak yanlış bir kategoriye işaret edebilir. Bu araç tek başına IUGR tanısı koymaz, klinik kararın yerine geçmez ve mutlaka gestasyon yaşı, büyüme eğrileri ile klinik muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.