İntraserebral Kanama Hacmi (ABC/2)

İntraserebral Kanama Hacmi (ABC/2)

Bilgisayarlı tomografide (BT) intraserebral kanama (ICH) hacmini elipsoid yaklaşımıyla hızlıca tahmin eden ABC/2 yöntemi, hastanın BT görüntüsünden ölçülen üç çap değerini kullanarak yatak başında saniyeler içinde bir hacim değeri üretir.

Ne zaman kullanılır

Spontan veya travmatik intraserebral kanamada başvuru BT'sinde ya da takip BT'sinde hematom hacminin yatak başında hızlıca tahmin edilmesi gerektiğinde bu yöntem kullanılır. Hematom nispeten yuvarlak veya oval (elipsoid) bir şekle sahipse ve tek bir kanama odağından oluşuyorsa yöntem en güvenilir sonucu verir.

Formül

Hacim (cm³ = mL) değeri A × B × C çarpımının ikiye bölünmesiyle hesaplanır ve tüm boyutlar santimetre (cm) cinsinden girilir. A değeri BT'de hematomun en büyük çapını temsil eder. B değeri aynı kesitte A çapına dik olan en büyük çapı temsil eder. C değeri hematomun görüldüğü kesit sayısının kesit kalınlığı ile çarpılmasıyla elde edilen yaklaşık dikey boyutu temsil eder. Kothari ve arkadaşlarının 1996 tarihli özgün tanımına göre bir kesitteki hematom alanı en geniş kesitteki alanın dörtte birinden küçükse o kesit C hesabına dahil edilmez; alan en geniş kesitin %25 ile %75'i arasındaysa o kesit için kesit kalınlığının yalnızca yarısı sayılır. Formül, hematomun geometrik olarak bir elipsoide (üç eksenli oval bir cisme) benzediği varsayımına dayanır ve bu varsayım hematom şekli düzensizleştikçe geçerliliğini kaybeder.

Yorumlama

Hesaplanan hacim hematomun büyüklüğünü gösterir ve bu büyüklük tek başına değil, diğer prognostik değişkenlerle birlikte yorumlanmalıdır. Hacmin 30 mL veya üzerinde olması İntraserebral Kanama (ICH) Skorunda bir puan katkısı yapan eşiktir ve bu eşik, Hemphill ve arkadaşlarının 2001 tarihli özgün türetme çalışmasında tanımlanmıştır. Bu özgün çalışmanın 152 hastalık kohortunda genel 30 günlük mortalite %45 olarak bildirilmiştir ve hematom hacminin 30 mL eşiğinin üzerinde olması, diğer değişkenlerden bağımsız olarak mortalite riskini artıran bir bulgu olarak saptanmıştır. Otuz mililitrenin altındaki hacimler genel olarak daha iyi fonksiyonel sonuçla ilişkilidir; ancak hematomun yerleşim yeri belirleyici bir etkendir ve aynı hacimdeki bir kanama beyin sapında çok daha ağır seyrederken serebral hemisferde daha iyi tolere edilebilir. Sonuç yorumlanırken hastanın Glasgow Koma Skalası puanı, intraventriküler kanama varlığı, kanamanın infratentoryal veya supratentoryal yerleşimi ve hastanın yaşı gibi diğer değişkenler birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• Kothari RU, Brott T, Broderick JP, et al. The ABCs of measuring intracerebral hemorrhage volumes. Stroke. 1996;27(8):1304-1305. PMID: 8711791.
• Broderick JP, Brott TG, Duldner JE, Tomsick T, Huster G. Volume of intracerebral hemorrhage. A powerful and easy-to-use predictor of 30-day mortality. Stroke. 1993;24(7):987-993.
• Hemphill JC 3rd, Bonovich DC, Besmertis L, Manley GT, Johnston SC. The ICH Score: a simple, reliable grading scale for intracerebral hemorrhage. Stroke. 2001;32(4):891-897.
• Gebel JM, et al. Comparison of the ABC/2 estimation technique to computer-assisted volumetric analysis of intraparenchymal and subdural hematomas complicating the GUSTO-1 trial. Stroke. 1998;29(9):1799-1801.

ABC/2 yöntemi hematomun bir elipsoide benzediği varsayımına dayanır ve düzensiz şekilli, çok loküllü veya geniş kanamalarda hacmi yanlış tahmin edebilir; bu durumlarda ölçüm sapması öngörülemez büyüklükte olabilir. A ve B çapları mutlaka aynı BT kesitinde ve birbirine dik olarak ölçülmelidir; ölçümlerin farklı kesitlerden alınması veya dik açı koşulunun sağlanmaması hacmi anlamlı biçimde saptırır. Yöntem intraventriküler kanamayı veya subdural/epidural koleksiyonları güvenilir biçimde ölçmek için tasarlanmamıştır. Kesin hacim gerektiren durumlarda planimetrik veya bilgisayar destekli volümetrik analiz kullanılmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez; hacim değeri her zaman hastanın klinik tablosu ve görüntüleme bulgularının tamamıyla birlikte değerlendirilmelidir.