Glasgow Koma Skalası (GKS)

Glasgow Koma Skalası (GKS)

Göz açma, verbal yanıt ve motor yanıt puanlarını toplayarak Glasgow Koma Skalası (GKS) skorunu hesaplar. Skor, bilinç düzeyini standartlaştırılmış bir dille tarif etmek amacıyla travma, inme, metabolik ensefalopati ve diğer akut nörolojik bozulma durumlarında yatak başında uygulanır.

Ne zaman kullanılır

Bu skoru, travmatik beyin hasarı, spontan intraserebral kanama, subaraknoid kanama, iskemik inme, status epileptikus sonrası postiktal dönem veya metabolik/toksik ensefalopati gibi akut bilinç değişikliği olan hemen her hastada ilk değerlendirmede ve ardından seri olarak uygulayabilirsiniz. Acil serviste triyaj, travma ekibi aktivasyonu ve yoğun bakıma yatış kararlarında sıkça kullanılır.

Formül

GKS toplamı göz açma alt puanı (1 ile 4 arasında), verbal yanıt alt puanı (1 ile 5 arasında) ve motor yanıt alt puanı (1 ile 6 arasında) toplanarak elde edilir. Toplam skor 3 ile 15 arasında değişir ve her bileşen hastanın en iyi gözlenen yanıtına göre ayrı ayrı puanlanır. Motor yanıt bileşeni orijinal 1974 tanımında beş kategoriliyken, 1977 yılında anormal fleksiyon (dekortike duruş) normal fleksiyondan ayrılarak altı kategoriye çıkarılmış ve skalanın üst sınırı 14 puandan 15 puana yükselmiştir.

Yorumlama

Toplam skor 13-15 hafif, 9-12 orta, 3-8 ağır bilinç etkilenimi olarak sınıflandırılır ve GKS 8 ve altı geleneksel olarak hava yolu koruma refleksinin kaybolabileceği ve ileri hava yolu yönetiminin (entübasyon) düşünülmesi gereken eşik olarak kabul edilir. Skorun tek bir andaki mutlak değerinden çok, zaman içindeki değişim yönü klinik olarak daha değerlidir: iki puanlık veya daha fazla bir düşüş, altta yatan nörolojik sürecin (kanama genişlemesi, ödem, herniasyon, nöbet) kötüleştiğine işaret eder ve acil görüntüleme ile yeniden değerlendirme gerektirir. Motor yanıt bileşeni tek başına genel skorla benzer prognostik bilgi taşıdığı için, hastanın verbal veya göz açma bileşeni ölçülemediğinde (entübasyon, göz travması) motor yanıt izole olarak takip edilebilir.

Kaynaklar

• Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness: a practical scale. Lancet. 1974;2(7872):81-84.
• Teasdale G, Maas A, Lecky F, et al. The Glasgow Coma Scale at 40 years: standing the test of time. Lancet Neurol. 2014;13(8):844-854.
• Brennan PM, Murray GD, Teasdale GM. Simplifying the use of prognostic information in traumatic brain injury. Part 1: The GCS-Pupils score. J Neurosurg. 2018;128(6):1612-1620.

Entübasyon, sedasyon, nöromusküler blokaj, ağır alkol veya madde intoksikasyonu, afazi, yüz veya göz travması ve ekstremite yaralanması alt bileşenleri güvenilmez kılabilir; bu durumlarda bileşenler ayrı ayrı kaydedilmeli ve tek bir toplam sayı mutlaklaştırılmamalıdır. Skorun tek ölçümü değil, seri takipteki değişim yönü klinik karar için belirleyicidir.