Fibromiyalji Tanı Kriterleri (2016 Revize)

Fibromiyalji Tanı Kriterleri (2016 Revize)

Yaygın Ağrı İndeksi (WPI, 0-19) ve Semptom Şiddet Skoru (SSS, 0-12) ile fibromiyalji tanı ölçütlerinin (2016 revizyon) karşılanıp karşılanmadığını değerlendirir.

Ne zaman kullanılır

En az 3 aydır süren yaygın ağrı, yorgunluk ve bilişsel/uyku yakınmaları olan erişkin hastalarda fibromiyalji ölçütlerinin sistematik değerlendirmesi için kullanılır. Ölçütler, hekimin klinik değerlendirmesiyle birlikte uygulandığında bireysel hasta tanısı için geçerlidir; yalnızca hasta beyanına (anket) dayalı sürüm bireysel hasta tanısı için geçerli kabul edilmez ve esas olarak araştırma amaçlı kullanılır.

Formül

Tanı için 3 koşul birlikte gereklidir. (1) Ağrı koşulu: WPI ≥ 7 VE SSS ≥ 5; VEYA WPI 4-6 VE SSS ≥ 9. (2) Jeneralize ağrı: 5 bölgeden (sol-üst kadran, sağ-üst kadran, sol-alt kadran, sağ-alt kadran ve aksiyel) en az 4'ünde ağrı. (3) Semptomlar en az 3 aydır mevcut. WPI: 19 bölgeden ağrılı olanların sayısı (0-19). SSS = yorgunluk + dinlenmemiş uyanma + bilişsel semptomlar (her biri 0-3; toplam 0-9) + son 6 ayda baş ağrısı, alt karın ağrısı/kramp, depresyon (her biri 0/1; toplam 0-3) = 0-12. Jeneralize ağrı bölge tanımına çene, göğüs ve karın ağrısı DAHİL EDİLMEZ (bunlar WPI sayımında yer alsa da kadran/bölge sayımına katılmaz). Fibromiyalji tanısı başka hastalıkların varlığını dışlamaz.

Yorumlama

Üç koşulun tümü, yani ağrı koşulu, jeneralize ağrı koşulu ve en az 3 ay süre koşulu birlikte sağlandığında 2016 revize ölçütlerine göre fibromiyalji tanısı konulabilir. Ölçütlerin karşılanması tanıyı destekler ve hekimin klinik değerlendirmesiyle birlikte kullanıldığında bireysel hastada tanı için geçerlidir; ölçütler karşılanmadığında fibromiyalji dışlanmış sayılmaz, çünkü ölçütlerin duyarlılığı yüksek olsa da hastalığın kendisi heterojendir. Fibromiyalji diğer klinik durumların varlığında da tanı alabilir; ölçütlerin karşılanması başka bir tanının araştırılmasına gerek olmadığı anlamına gelmez. Sevk (referral) veya üçüncü basamak ortamlarında ölçütlerin özgüllüğü birinci basamağa göre daha düşüktür, bu nedenle bu ortamlarda pozitif sonuç tek başına yeterli kabul edilmemeli ve uzman değerlendirmesiyle desteklenmelidir.

Kaynaklar

• Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, Goldenberg DL, Häuser W, Katz RL, et al. 2016 Revisions to the 2010/2011 fibromyalgia diagnostic criteria. Semin Arthritis Rheum. 2016;46(3):319-329. doi:10.1016/j.semarthrit.2016.08.012. PMID: 27916278.
• Fors EA, Wensaas KA, Eide H, Jaatun EA, Clauw DJ, Wolfe F, Helvik AS. Fibromyalgia 2016 criteria and assessments: comprehensive validation in a Norwegian population. Scand J Pain. 2020;20(4):687-694. PMID: 32609652.
• Salaffi F, et al. Validation of the 2011 and 2016 American College of Rheumatology diagnostic criteria for fibromyalgia in a Chinese population (referans çalışması farklı bir popülasyonda dış doğrulamayı gösterir). Ann Med. 2023;55(2):2249921. PMC10461495.
• Macfarlane GJ, Kronisch C, Dean LE, et al. EULAR revised recommendations for the management of fibromyalgia. Ann Rheum Dis. 2017;76(2):318-328. PMID: 27377815.

Eşik değerler (WPI ≥ 7 ile SSS ≥ 5; veya WPI 4-6 ile SSS ≥ 9) ve jeneralize ağrı tanımı (5 bölgeden ≥ 4) birincil kaynağa (Wolfe 2016) göredir. SSS son üç madde (baş ağrısı, alt karın ağrısı/kramp, depresyon) son 6 aydaki varlığa göre 0/1 puanlanır. Sevk veya üçüncü basamak ortamında ölçütlerin özgüllüğü düşük bulunmuştur; bu ortamda pozitif sonuç tek başına tanı koydurucu kabul edilmemeli, uzman değerlendirmesiyle desteklenmelidir. Bu araç klinik değerlendirmenin ve ayırıcı tanının yerine geçmez.