EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski)
Kardiyak cerrahi geçirecek hastalarda hastane içi (operatif) mortalite riskini 18 klinik değişkenden hesaplayan lojistik regresyon modelidir; model Nashef ve arkadaşları tarafından 2012 yılında yayımlanmıştır.
Ne zaman kullanılır
Açık kalp cerrahisi veya başka bir kardiyak cerrahi işlem planlanan erişkin hastada preoperatif risk tabakalaması yapılırken ve hasta ile bilgilendirilmiş onam görüşmesi yapılırken kullanılır. Kalp kapak hastalığında Kalp Ekibi (Heart Team), aort kapak replasmanı (SAVR) ile transkateter aort kapak implantasyonu (TAVI) arasında seçim yaparken EuroSCORE II değerini STS-PROM (Society of Thoracic Surgeons Predicted Risk of Mortality) skoru ile birlikte değerlendirir.
Formül
Model, her risk faktörüne ait bir beta katsayısının toplandığı ve sonucun lojistik fonksiyondan geçirildiği bir lojistik regresyon denklemi kullanır: y = -5,324537 + Σ(βᵢ·xᵢ) ve tahmini mortalite = eʸ / (1 + eʸ) formülüyle hesaplanır. Yaş değişkeni özel biçimde kodlanır: altmış yaş ve altındaki hastalarda xᵢ değeri 1 olarak alınır, altmış yaşından sonra her ek yaş için bu değere 1 eklenir; örneğin 61 yaşında xᵢ değeri 2, 62 yaşında 3 olur. Yaşa ait beta katsayısı 0,0285181 olarak kullanılır. Tüm beta katsayıları ve sabit terim, Nashef ve arkadaşlarının 2012 tarihli özgün yayınının Tablo 6 verilerinden alınmıştır. Model, hastanın birden fazla eşlik eden risk faktörünü toplayarak değerlendirdiği için tekil bir risk faktörü yerine hastanın genel klinik tablosunu yansıtır; ancak faktörlerin birbirleriyle etkileşimini (interaksiyon terimlerini) hesaba katmaz.
Yorumlama
Sonuç, benzer klinik özelliklere sahip bir hasta popülasyonunda beklenen hastane içi mortalite olasılığını gösterir; belirli bir hasta için kesin bir sonuç garantisi taşımaz. Yüzde ikinin altındaki değerler kabaca düşük tahmini risk, yüzde iki ile beş arasındaki değerler orta tahmini risk, yüzde beşin üzerindeki değerler yüksek tahmini risk olarak yorumlanır; ancak bu eşikler kurumsal protokole ve klinik bağlama göre değişebilir ve kesin karar sınırları değildir. Kalp kapak hastalığında aort kapak replasmanı ile transkateter aort kapak implantasyonu arasında seçim yapılırken, yetmiş beş yaşın altındaki hastalarda EuroSCORE II değerinin yüzde dördün altında olması cerrahi replasman lehine, yetmiş beş yaş ve üzerindeki hastalarda yüzde sekizin üzerinde olması transkateter işlem lehine değerlendirilir; ara değerlerde Kalp Ekibi (Heart Team) anatomik ve prosedürel özellikleri de değerlendirerek karar verir. Model çok yüksek riskli hastalarda ve seksen yaş üstü hastalarda daha az güvenilir sonuç verir; bu gruplarda tahmin, gözlenen mortaliteden sapabilir ve tek başına karar aracı olarak kullanılmamalıdır.
Kaynaklar
- Nashef SAM, Roques F, Sharples LD, et al. EuroSCORE II. Eur J Cardiothorac Surg. 2012;41(4):734-744; discussion 744-745. PMID: 22378855. DOI: 10.1093/ejcts/ezs043.
- EuroSCORE II resmi hesaplayıcı ve katsayı dokümanı. https://www.euroscore.org
- Di Dedda U, Pelissero G, Agnelli B, et al. Accuracy, calibration and clinical performance of the new EuroSCORE II risk stratification system. Eur J Cardiothorac Surg. 2013;43(1):27-32.
- Vahanian A, Beyersdorf F, Praz F, et al. 2021 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease. Eur Heart J. 2022;43(7):561-632. PMID: 34453165.
- Ng JY, Tan EF, Kemberi M, et al. EuroSCORE II: Current limitations and physiological gaps in risk stratification. Exp Physiol. 2026;111(3):1069-1080.
Katsayılar ve sabit terim (-5,324537), Nashef ve arkadaşlarının 2012 tarihli yayınının Tablo 6 verilerinden alınmış ve resmi euroscore.org dokümanı ile çapraz teyit edilmiştir; yine de uygulama öncesi birincil kaynaktan doğrulanması önerilir. Model erişkin kardiyak cerrahi hastaları için türetilmiştir ve pediatrik vakalarda, izole transkateter girişimlerde (örneğin TAVI) ve seksen yaş üstü hastalarda güvenilirliği düşüktür; bu gruplarda tahmin, gerçek mortaliteden belirgin biçimde sapabilir. Kreatinin klirensi Cockcroft-Gault formülü ile hesaplanmalıdır. Bu araç yalnızca klinik karar-desteği sağlar ve hekimin bireysel değerlendirmesinin, Kalp Ekibi kararının veya klinik muayenenin yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski) nedir?
Kardiyak cerrahi geçirecek hastalarda hastane içi (operatif) mortalite riskini 18 klinik değişkenden hesaplayan lojistik regresyon modelidir; model Nashef ve arkadaşları tarafından 2012 yılında yayımlanmıştır.
EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski) ne zaman kullanılır?
Açık kalp cerrahisi veya başka bir kardiyak cerrahi işlem planlanan erişkin hastada preoperatif risk tabakalaması yapılırken ve hasta ile bilgilendirilmiş onam görüşmesi yapılırken kullanılır. Kalp kapak hastalığında Kalp Ekibi (Heart Team), aort kapak replasmanı (SAVR) ile transkateter aort kapak implantasyonu (TAVI) arasında seçim yaparken EuroSCORE II değerini STS-PROM (Society of Thoracic Surgeons Predicted Risk of Mortality) skoru ile birlikte değerlendirir.
EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski) nasıl hesaplanır?
Model, her risk faktörüne ait bir beta katsayısının toplandığı ve sonucun lojistik fonksiyondan geçirildiği bir lojistik regresyon denklemi kullanır: y = -5,324537 + Σ(βᵢ·xᵢ) ve tahmini mortalite = eʸ / (1 + eʸ) formülüyle hesaplanır. Yaş değişkeni özel biçimde kodlanır: altmış yaş ve altındaki hastalarda xᵢ değeri 1 olarak alınır, altmış yaşından sonra her ek yaş için bu değere 1 eklenir; örneğin 61 yaşında xᵢ değeri 2, 62 yaşında 3 olur. Yaşa ait beta katsayısı 0,0285181 olarak kullanılır. Tüm beta katsayıları ve sabit terim, Nashef ve arkadaşlarının 2012 tarihli özgün yayınının Tablo 6 verilerinden alınmıştır. Model, hastanın birden fazla eşlik eden risk faktörünü toplayarak değerlendirdiği için tekil bir risk faktörü yerine hastanın genel klinik tablosunu yansıtır; ancak faktörlerin birbirleriyle etkileşimini (interaksiyon terimlerini) hesaba katmaz.
EuroSCORE II (Kardiyak Cerrahi Mortalite Riski) sonucu nasıl yorumlanır?
Sonuç, benzer klinik özelliklere sahip bir hasta popülasyonunda beklenen hastane içi mortalite olasılığını gösterir; belirli bir hasta için kesin bir sonuç garantisi taşımaz. Yüzde ikinin altındaki değerler kabaca düşük tahmini risk, yüzde iki ile beş arasındaki değerler orta tahmini risk, yüzde beşin üzerindeki değerler yüksek tahmini risk olarak yorumlanır; ancak bu eşikler kurumsal protokole ve klinik bağlama göre değişebilir ve kesin karar sınırları değildir. Kalp kapak hastalığında aort kapak replasmanı ile transkateter aort kapak implantasyonu arasında seçim yapılırken, yetmiş beş yaşın altındaki hastalarda EuroSCORE II değerinin yüzde dördün altında olması cerrahi replasman lehine, yetmiş beş yaş ve üzerindeki hastalarda yüzde sekizin üzerinde olması transkateter işlem lehine değerlendirilir; ara değerlerde Kalp Ekibi (Heart Team) anatomik ve prosedürel özellikleri de değerlendirerek karar verir. Model çok yüksek riskli hastalarda ve seksen yaş üstü hastalarda daha az güvenilir sonuç verir; bu gruplarda tahmin, gözlenen mortaliteden sapabilir ve tek başına karar aracı olarak kullanılmamalıdır.