Downes Skoru (Neonatal Solunum Sıkıntısı)

Downes Skoru (Neonatal Solunum Sıkıntısı)

Yenidoğanda solunum sıkıntısının şiddetini beş klinik bileşene (solunum hızı, siyanoz, hava girişi, inleme ve çekilme; her biri 0-2 puan) göre değerlendiren, toplamda 0-10 puan veren bir yatak başı skordur.

Ne zaman kullanılır

Skor, solunum sıkıntısı olan yenidoğanda yatak başı şiddet değerlendirmesi için kullanılır ve özellikle kan gazı analizi veya puls oksimetri sonucunun hemen elde edilemediği durumlarda tercih edilir. Skor ayrıca zaman içinde tekrarlanan ölçümlerle klinik gidişi (düzelme veya kötüleşme) izlemek için de kullanılabilir.

Formül

Skor, beş klinik bileşenin (solunum hızı, siyanoz, hava girişi, inleme ve çekilme) her birine 0, 1 veya 2 puan verilerek hesaplanır ve toplam puan 0 ile 10 arasında değişir. Bu sayfada kullanılan yorum eşiği şöyledir: toplam skor 3 veya altında olan yenidoğan hafif solunum sıkıntısı içindedir; 4 ile 6 arasındaki skor orta derecede sıkıntıyı gösterir ve yakın izlem ile kan gazı analizi önerilir; 7 veya üzerindeki skor yaklaşan solunum yetmezliğine işaret eder ve kan gazı analizi ile ventilasyon desteğinin değerlendirilmesini gerektirir. Okuyucunun bilmesi gereken önemli bir nokta, farklı kaynakların eşik değerlerini biraz farklı bildirdiğidir: orijinal 1970 türetme makalesi 4 puanın altını hafif, 4-7 arasını solunum sıkıntısı ve 7 üzerini yaklaşan solunum yetmezliği olarak sınıflandırmışken, bazı sonraki yayınlar orta dereceyi 4-5 ve ağır/yaklaşan yetmezliği 6 ve üzeri olarak tanımlamaktadır; bu nedenle mutlak eşik değerinden çok skorun yönü (artıyor mu, azalıyor mu) ve genel klinik tablo ile birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Yorumlama

Skor arttıkça yenidoğandaki solunum sıkıntısının şiddeti de artar. Toplam skor 3 veya altında olduğunda hafif solunum sıkıntısı söz konusudur ve klinik izlem yeterli olabilir. Toplam skor 4 ile 6 arasında olduğunda orta derecede solunum sıkıntısı vardır ve yakın izlem ile kan gazı analizi önerilir; bazı kaynaklarda skor 4 ve üzerinde olan yenidoğanlarda sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) desteğinin değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir. Toplam skor 7 veya üzerinde olduğunda yaklaşan solunum yetmezliği söz konusudur ve kan gazı analizi ile invaziv ventilasyon desteğinin değerlendirilmesi gerekir. Skor, tek bir zaman noktasındaki bir fotoğraf gibidir; bu yüzden tedaviye yanıtı izlemek amacıyla belirli aralıklarla (örneğin saatlik veya klinik durum değiştikçe) tekrarlanması, tek bir ölçümden daha değerlidir.

Kaynaklar

• Downes JJ, Vidyasagar D, Boggs TR Jr, Morrow GM. Respiratory distress syndrome of newborn infants. I. New clinical scoring system (RDS score) with acid-base and blood-gas correlations. Clin Pediatr (Phila). 1970;9(6):325-331. PMID: 5419441. DOI: 10.1177/000992287000900607.
• Dewi R, ve ark. Downes score as a clinical assessment for hypoxemia in neonates with respiratory distress. Paediatrica Indonesiana (validasyon çalışması; hipoksemiyi öngörmede duyarlılık ve özgüllük raporlanmıştır).
• Hulyalkar V, ve ark. Using a simplified Downes score to predict the receipt of surfactant in a highly resourced setting. J Perinatol. 2024. PMID: 39103471.
• Yuniati T, ve ark. Downes score as a predictor of NCPAP (nazal sürekli pozitif hava yolu basıncı) failure in neonates 28-36 weeks gestation with respiratory distress: a survival analysis. Innovative Journal of Pediatrics. 2023;33(6).

Bileşenlerin değerlendirilmesi, özellikle hava girişi, siyanoz ve inleme açısından, gözleme dayalıdır ve kısmen özneldir; bu nedenle aynı hastada farklı gözlemciler farklı puan verebilir. Skor her zaman klinik tablo, kan gazı analizi ve oksijen satürasyonu ile birlikte yorumlanmalıdır ve tek başına tanı koymak veya ventilasyon kararı vermek için kullanılmamalıdır. Skorun türetildiği popülasyon solunum sıkıntısı sendromu şüphesi olan yenidoğanlardır; konjenital kalp hastalığı, üst hava yolu anomalisi veya nöromusküler hastalığa bağlı solunum bulguları olan yenidoğanlarda skorun performansı aynı ölçüde doğrulanmamıştır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.