ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi
American Diabetes Association tarafından geliştirilen, yaş, cinsiyet, gestasyonel diyabet öyküsü, ailede diyabet, hipertansiyon, fiziksel aktivite ve VKİ'ye dayanan kısa (7 sorulu) kendi kendine uygulanabilen tip 2 diyabet/prediyabet tarama testi.
Ne zaman kullanılır
Bilinen diyabet tanısı olmayan erişkinlerde fırsatçı veya popülasyon temelli tip 2 diyabet taraması.
Formül
Toplam = yaş (0/1/2/3) + cinsiyet (kadın 0, erkek 1) + gestasyonel diyabet öyküsü (kadınsa evet=1) + 1. derece akrabada diyabet (evet=1) + hipertansiyon (evet=1) + fiziksel inaktivite (evet=1) + VKİ kategorisi (0/1/2/3). Aralık yaklaşık 0-13. Eşik: ≥ 5 puan yüksek risk kabul edilir ve doğrulayıcı glukoz testi (açlık plazma glukozu, OGTT veya HbA1c) önerilir.
Yorumlama
Skor ≥ 5, tip 2 diyabet/prediyabet açısından yüksek risk olarak kabul edilir ve açlık plazma glukozu, OGTT veya HbA1c ile doğrulayıcı test önerilir; yüksek riskli bireyler yaşam tarzı değişikliği programına yönlendirilmelidir. Bang ve ark. (2009) çalışmasında ≥ 5 eşiği NHANES doğrulama kohortunda yaklaşık %79 duyarlılık ve %67 özgüllük, ARIC/CHS kohortunda yaklaşık %72 duyarlılık ve %62 özgüllük ile ilişkilendirilmiştir (eğri altı alan yaklaşık 0.74-0.83 arasında bildirilmiştir). Pozitif prediktif değer düşüktür (yaklaşık %10); bu nedenle pozitif sonuç mutlaka doğrulayıcı test gerektirir. Skor < 5 düşük riski düşündürür; ancak klinik şüphe varsa yine de değerlendirme yapılabilir. Test tanı koymaz.
Kaynaklar
- Bang H, Edwards AM, Bomback AS, et al. Development and validation of a patient self-assessment score for diabetes risk. Ann Intern Med. 2009;151(11):775-783. PMID: 19949143.
- American Diabetes Association. 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S20-S42.
- American Diabetes Association. Type 2 Diabetes Risk Test (resmi hasta anketi), diabetes.org.
Bu araç tanı koymaz; yüksek riskli (≥5) bulunan bireylerde açlık plazma glukozu, OGTT veya HbA1c ile doğrulayıcı test yapılmalıdır. Pozitif prediktif değeri düşüktür (~%10); düşük skor bile klinik şüphe varsa değerlendirmeyi engellememelidir.
Sık sorulan sorular
ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi nedir?
American Diabetes Association tarafından geliştirilen, yaş, cinsiyet, gestasyonel diyabet öyküsü, ailede diyabet, hipertansiyon, fiziksel aktivite ve VKİ'ye dayanan kısa (7 sorulu) kendi kendine uygulanabilen tip 2 diyabet/prediyabet tarama testi.
ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi ne zaman kullanılır?
Bilinen diyabet tanısı olmayan erişkinlerde fırsatçı veya popülasyon temelli tip 2 diyabet taraması.
ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi nasıl hesaplanır?
Toplam = yaş (0/1/2/3) + cinsiyet (kadın 0, erkek 1) + gestasyonel diyabet öyküsü (kadınsa evet=1) + 1. derece akrabada diyabet (evet=1) + hipertansiyon (evet=1) + fiziksel inaktivite (evet=1) + VKİ kategorisi (0/1/2/3). Aralık yaklaşık 0-13. Eşik: ≥ 5 puan yüksek risk kabul edilir ve doğrulayıcı glukoz testi (açlık plazma glukozu, OGTT veya HbA1c) önerilir.
ADA Tip 2 Diyabet Risk Testi sonucu nasıl yorumlanır?
Skor ≥ 5, tip 2 diyabet/prediyabet açısından yüksek risk olarak kabul edilir ve açlık plazma glukozu, OGTT veya HbA1c ile doğrulayıcı test önerilir; yüksek riskli bireyler yaşam tarzı değişikliği programına yönlendirilmelidir. Bang ve ark. (2009) çalışmasında ≥ 5 eşiği NHANES doğrulama kohortunda yaklaşık %79 duyarlılık ve %67 özgüllük, ARIC/CHS kohortunda yaklaşık %72 duyarlılık ve %62 özgüllük ile ilişkilendirilmiştir (eğri altı alan yaklaşık 0.74-0.83 arasında bildirilmiştir). Pozitif prediktif değer düşüktür (yaklaşık %10); bu nedenle pozitif sonuç mutlaka doğrulayıcı test gerektirir. Skor < 5 düşük riski düşündürür; ancak klinik şüphe varsa yine de değerlendirme yapılabilir. Test tanı koymaz.