ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010)
Bu araç, erken artritli hastalarda kesin romatoid artrit (RA) sınıflandırması için dört alandan (eklem tutulumu, seroloji, akut faz reaktanları, semptom süresi) 0-10 puanlık bir skor hesaplar. Toplam 6 ve üzeri puan alan hasta kesin RA olarak sınıflandırılır. Kriterler American College of Rheumatology (ACR) ile European League Against Rheumatism (EULAR) tarafından ortaklaşa geliştirilmiş ve 2010 yılında yayımlanmıştır. Amaç, geleneksel 1987 ACR kriterlerine göre RA'yı hastalığın erken ve tedaviden en çok fayda görülen döneminde yakalayabilmektir.
Ne zaman kullanılır
Bu kriterler, en az bir eklemde klinik olarak kesin sinovit (şişlik) saptanan ve bu bulgusu başka bir hastalıkla daha iyi açıklanamayan yeni başlangıçlı artrit hastalarında kullanılır. Kriterler özellikle erken artrit kliniklerine yeni başvuran ve henüz ayırt edilememiş (undiferansiye) inflamatuvar artriti olan hastalarda RA riskini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Ayrıca daha önce RA tipik eroziv hastalığı geçirmiş, güncel muayenede aktif sinoviti kalmamış ama geçmiş radyografik verisi RA ile uyumlu hastalar da bu kriterlere göre RA olarak sınıflandırılabilir.
Formül
Toplam = A (eklem tutulumu, 0-5) + B (seroloji, 0-3) + C (akut faz reaktanları, 0-1) + D (semptom süresi, 0-1). Olası en yüksek skor 10. Toplam ≥ 6 → kesin romatoid artrit olarak sınıflandırılır. Skor yalnızca giriş koşulu (en az 1 eklemde kesin klinik sinovit ve başka hastalıkla daha iyi açıklanamama) karşılandığında uygulanır. Büyük eklemler: omuz, dirsek, kalça, diz, ayak bileği. Küçük eklemler: MKF, PİF, 2.-5. MTF, başparmak İF, el bilekleri.
Yorumlama
Toplam ≥ 6 puan kesin romatoid artrit sınıflandırması için yeterlidir. <6 puan bu kesitte kesin RA sınıflandırmasını karşılamaz; ancak hasta zaman içinde tekrar değerlendirildiğinde kriterleri karşılayabilir, çünkü kriterler eklem tutulumu ve seroloji sonuçlarının hastalığın seyri boyunca birikimli olarak değerlendirilmesine izin verir. Çok kohortlu bir meta-analizde 2010 kriterlerinin duyarlılığı yaklaşık %82 ve özgüllüğü yaklaşık %61 olarak bulunmuştur; bu da pozitif sonucun tek başına kesin tanı anlamına gelmediğini gösterir. Bu bir sınıflandırma aracıdır, tanı koymaz; nihai tanı hekimin genel klinik değerlendirmesine dayanmalıdır.
Kaynaklar
- Aletaha D, Neogi T, Silman AJ, et al. 2010 Rheumatoid arthritis classification criteria: an American College of Rheumatology/European League Against Rheumatism collaborative initiative. Arthritis Rheum. 2010;62(9):2569-2581.
Bu bir SINIFLANDIRMA kriteridir (öncelikle araştırma/kohort tanımı için), bireysel tanı testi değildir. Yalnızca giriş koşulu karşılanan hastalarda uygulanır. RF/ACPA için "düşük pozitif" (ÜLN'ye kadar veya 3 katına kadar) ve "yüksek pozitif" (ÜLN'nin >3 katı) ayrımı yerel laboratuvar referans değerlerine göre belirlenmelidir. Akut faz reaktanı normalliği yerel laboratuvar sınırlarına göre değerlendirilmelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010) nedir?
Bu araç, erken artritli hastalarda kesin romatoid artrit (RA) sınıflandırması için dört alandan (eklem tutulumu, seroloji, akut faz reaktanları, semptom süresi) 0-10 puanlık bir skor hesaplar. Toplam 6 ve üzeri puan alan hasta kesin RA olarak sınıflandırılır. Kriterler American College of Rheumatology (ACR) ile European League Against Rheumatism (EULAR) tarafından ortaklaşa geliştirilmiş ve 2010 yılında yayımlanmıştır. Amaç, geleneksel 1987 ACR kriterlerine göre RA'yı hastalığın erken ve tedaviden en çok fayda görülen döneminde yakalayabilmektir.
ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010) ne zaman kullanılır?
Bu kriterler, en az bir eklemde klinik olarak kesin sinovit (şişlik) saptanan ve bu bulgusu başka bir hastalıkla daha iyi açıklanamayan yeni başlangıçlı artrit hastalarında kullanılır. Kriterler özellikle erken artrit kliniklerine yeni başvuran ve henüz ayırt edilememiş (undiferansiye) inflamatuvar artriti olan hastalarda RA riskini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Ayrıca daha önce RA tipik eroziv hastalığı geçirmiş, güncel muayenede aktif sinoviti kalmamış ama geçmiş radyografik verisi RA ile uyumlu hastalar da bu kriterlere göre RA olarak sınıflandırılabilir.
ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010) nasıl hesaplanır?
Toplam = A (eklem tutulumu, 0-5) + B (seroloji, 0-3) + C (akut faz reaktanları, 0-1) + D (semptom süresi, 0-1). Olası en yüksek skor 10. Toplam ≥ 6 → kesin romatoid artrit olarak sınıflandırılır. Skor yalnızca giriş koşulu (en az 1 eklemde kesin klinik sinovit ve başka hastalıkla daha iyi açıklanamama) karşılandığında uygulanır. Büyük eklemler: omuz, dirsek, kalça, diz, ayak bileği. Küçük eklemler: MKF, PİF, 2.-5. MTF, başparmak İF, el bilekleri.
ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri (2010) sonucu nasıl yorumlanır?
Toplam ≥ 6 puan kesin romatoid artrit sınıflandırması için yeterlidir. <6 puan bu kesitte kesin RA sınıflandırmasını karşılamaz; ancak hasta zaman içinde tekrar değerlendirildiğinde kriterleri karşılayabilir, çünkü kriterler eklem tutulumu ve seroloji sonuçlarının hastalığın seyri boyunca birikimli olarak değerlendirilmesine izin verir. Çok kohortlu bir meta-analizde 2010 kriterlerinin duyarlılığı yaklaşık %82 ve özgüllüğü yaklaşık %61 olarak bulunmuştur; bu da pozitif sonucun tek başına kesin tanı anlamına gelmediğini gösterir. Bu bir sınıflandırma aracıdır, tanı koymaz; nihai tanı hekimin genel klinik değerlendirmesine dayanmalıdır.