Simple Endoscopic Score for Crohn’s Disease (SES-CD)

Simple Endoscopic Score for Crohn's Disease (SES-CD)

SES-CD, Crohn hastalığında endoskopik aktiviteyi beş ileokolonik segmentte (ileum, sağ kolon, transvers kolon, sol kolon, rektum) dört değişkene göre (ülser varlığı ve boyutu, ülsere yüzey yüzdesi, etkilenen yüzey yüzdesi ve darlık) puanlayan bileşik bir endoskopik skordur. Skor, Daperno ve arkadaşları tarafından 2004 yılında Crohn Hastalığı Endoskopik Şiddet İndeksi'ni (CDEIS) sadeleştirmek amacıyla geliştirilmiştir.

When to use

SES-CD, tam ileokolonoskopi yapılmış Crohn hastalarında endoskopik şiddetin objektif olarak tabakalandırılması ve biyolojik veya immünsupresif tedaviye endoskopik yanıtın zaman içinde izlenmesi amacıyla kullanılır. Klinik çalışmalarda mukozal iyileşme sonlanım noktası olarak da yaygın biçimde uygulanır.

Formula

Beş ileokolonik segmentin (ileum, sağ kolon, transvers kolon, sol kolon, rektum) her birinde dört değişken 0 ile 3 arasında puanlanır: birincisi ülser boyutu, ikincisi ülsere yüzey yüzdesi, üçüncüsü etkilenen yüzey yüzdesi ve dördüncüsü darlık varlığı ve geçilebilirliğidir. SES-CD toplamı, beş segmentteki tüm değişken puanlarının toplanmasıyla elde edilir. Teorik aralık 0 ile 56 arasındadır, ancak pratikte darlık değişkeninin nadiren en yüksek puanı alması nedeniyle üst sınıra ulaşılması seyrektir. Şiddet kategorileri şöyledir: remisyon için 0-2 puan, hafif aktivite için 3-6 puan, orta aktivite için 7-15 puan ve ağır aktivite için 16 ve üzeri puan kullanılır.

Interpretation

Yüksek SES-CD puanı daha şiddetli endoskopik aktiviteyi gösterir. Yaygın olarak kullanılan şiddet eşikleri şöyledir: 0-2 puan remisyonu, 3-6 puan hafif aktiviteyi, 7-15 puan orta aktiviteyi ve 16 ve üzeri puan ağır aktiviteyi ifade eder. Güncel ECCO kılavuzunda endoskopik remisyon, toplam SES-CD puanının 2 veya altında olması olarak tanımlanır; mukozal iyileşme ise başlangıçta en az bir segmentte ülserasyonu bulunan hastalarda tüm mukozal ülserasyonların tamamen kaybolması olarak tanımlanır. Klinik çalışmalarda kullanılan endoskopik yanıt eşikleri çalışmadan çalışmaya değişmektedir; örneğin VERSIFY çalışmasında SES-CD 5 altı, SEAVUE çalışmasında SES-CD 4 altı ve UNITI çalışmasında SES-CD 3 altı eşik olarak kullanılmıştır, bu yüzden bir "endoskopik yanıt" ifadesi görüldüğünde hangi eşiğe göre tanımlandığı mutlaka belirtilmelidir. Çok merkezli bir uzun dönem izlem çalışmasında SES-CD 8 ve üzeri puan intestinal obstrüksiyon (bağırsak tıkanıklığı) gelişimini öngörmede kullanılmış ve orta düzeyde bir ayırt edicilik göstermiştir; bu bulgu tek bir çalışmaya dayandığından klinik pratikte kesin bir karar eşiği olarak kullanılmamalıdır.

References

• Daperno M, D'Haens G, Van Assche G, et al. Development and validation of a new, simplified endoscopic activity score for Crohn's disease: the SES-CD. Gastrointest Endosc. 2004;60(4):505-512. PMID: 15472670. DOI: 10.1016/s0016-5107(04)01878-4.
• Yao J ve ark. The endoscopic prediction model of simple endoscopic score for Crohn's disease (SES-CD) as an effective predictor of intestinal obstruction in Crohn's disease: a multicenter long-term follow-up study. Front Surg. 2022. PMC9632952.
• Ma C, Beilman CL, ve ark. Defining Endoscopic Remission in Crohn's Disease: MM-SES-CD and SES-CD Thresholds Associated With Low Risk of Disease Progression. Clin Gastroenterol Hepatol. 2024.
• ECCO Guidelines on Therapeutics in Crohn's Disease: Medical Treatment, 2024 güncellemesi.

Skor, deneyimli bir endoskopistin segment segment yaptığı görsel değerlendirmeye dayanır ve güvenilir hesaplama için tam bir ileokolonoskopi gerektirir; eksik segment değerlendirmesi skoru yapay olarak düşük gösterebilir. Şiddet eşikleri (remisyon 0-2, hafif 3-6, orta 7-15, ağır 16 ve üzeri) literatürde yaygın kullanılsa da çalışmalar arasında küçük farklılıklar gösterebilir ve ülsere yüzey, etkilenen yüzey ile darlık değişkenlerinin tanımları orijinal kaynağa (Daperno 2004) göre teyit edilmelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve sonuç mutlaka klinik semptomlar ile laboratuvar bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.