Asthma Control Test (ACT)
Clinical calculators
These tools do not replace clinical judgment. Results should be interpreted together with physician assessment, current guidelines, and the patient's clinical context.
Asthma Control Test (ACT)
Son 4 haftadaki astım kontrol düzeyini değerlendiren, 12 yaş ve üzeri hastalar için 5 maddelik özbildirim anketi (toplam 5-25).
When to use
12 yaş ve üzeri, daha önce astım tanısı almış hastalarda kontrol düzeyinin ilk değerlendirmesi ve zaman içinde tekrarlanan ölçümlerle tedavi yanıtının izlenmesi için kullanılır. Test rutin poliklinik takibinde kısa sürede uygulanabildiği için birinci basamak ve göğüs hastalıkları pratiğinde sık tercih edilir.
Formula
Beş maddenin her biri 1 (en kötü) ile 5 (en iyi) arasında puanlanır ve puanlar toplanarak 5 ile 25 arasında değişen bir toplam puan elde edilir. Toplam puan yükseldikçe kontrol düzeyinin daha iyi olduğu kabul edilir: 20 ve üzeri iyi kontrol, 16 ile 19 arası kısmen kontrol, 15 ve altı kontrolsüz astım olarak sınıflandırılır. Puanlama, hastanın son 4 haftalık dönemi kendi ifadesiyle değerlendirmesine dayanır; herhangi bir objektif solunum fonksiyonu ölçümü içermez. Ardışık ölçümlerde en az 3 puanlık bir değişim, klinik olarak anlamlı kabul edilen en küçük fark (minimal klinik olarak anlamlı fark, MCID) olarak tanımlanmıştır; bu nedenle 1-2 puanlık dalgalanmalar tek başına tedavi değişikliği kararı için yeterli kabul edilmemelidir. ACT yalnızca 12 yaş ve üzeri hastalar için geçerlidir.
Interpretation
ACT toplam puanı 20 ve üzerinde ise astım iyi kontrol altında kabul edilir ve mevcut tedavinin sürdürülmesi önerilir. Toplam puan 16 ile 19 arasında ise astım kısmen kontrollü kabul edilir; bu durumda inhaler tekniği, tedaviye uyum ve tetikleyici maruziyeti gözden geçirilmeli ve gerekirse tedavi basamağı artırılmalıdır. Toplam puan 15 ve altında ise astım kontrolsüz kabul edilir ve tedavinin yeniden değerlendirilmesi, basamak artırımı ve yakın izlem gerekebilir. Özgün türetme çalışmasında 19 ve altındaki puanlar, astım uzmanının genel değerlendirmesine göre kontrolsüz astımı saptamada yaklaşık %71 duyarlılık ve %71 özgüllük göstermiştir. Ardışık ölçümler arasında 3 puan ve üzerindeki bir değişim klinik olarak anlamlı kabul edilir ve tedavi kararlarında bu eşik referans alınabilir. Sonuç, tek başına değil; klinik muayene, alevlenme öyküsü ve gerektiğinde solunum fonksiyon testi sonuçlarıyla birlikte yorumlanmalıdır.
References
- Nathan RA, Sorkness CA, Kosinski M, et al. Development of the asthma control test: a survey for assessing asthma control. J Allergy Clin Immunol. 2004;113(1):59-65. PMID: 14713908.
- Schatz M, Sorkness CA, Li JT, et al. Asthma Control Test: reliability, validity, and responsiveness in patients not previously followed by asthma specialists. J Allergy Clin Immunol. 2006;117(3):549-556. PMID: 16522452.
- Schatz M, Kosinski M, Yarlas AS, Hanlon J, Watson ME, Jhingran P. The minimally important difference of the Asthma Control Test. J Allergy Clin Immunol. 2009;124(4):719-723.e1. PMID: 19767070.
- Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2024 Güncel Rapor.
ACT yalnızca 12 yaş ve üzeri hastalarda geçerlidir; daha küçük çocuklarda Çocukluk Çağı Astım Kontrol Testi (Childhood ACT, C-ACT) kullanılmalıdır. Anket tamamen özbildirime dayanır ve solunum fonksiyon testinin yerine geçmez; akut atak sırasında veya anksiyete, panik bozukluğu ve disfonksiyonel solunum gibi semptom algısını etkileyebilecek eşlik eden durumlarda dikkatle yorumlanmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Frequently asked questions
What is Asthma Control Test (ACT)?
Son 4 haftadaki astım kontrol düzeyini değerlendiren, 12 yaş ve üzeri hastalar için 5 maddelik özbildirim anketi (toplam 5-25).
When is Asthma Control Test (ACT) used?
12 yaş ve üzeri, daha önce astım tanısı almış hastalarda kontrol düzeyinin ilk değerlendirmesi ve zaman içinde tekrarlanan ölçümlerle tedavi yanıtının izlenmesi için kullanılır. Test rutin poliklinik takibinde kısa sürede uygulanabildiği için birinci basamak ve göğüs hastalıkları pratiğinde sık tercih edilir.
How is Asthma Control Test (ACT) calculated?
Beş maddenin her biri 1 (en kötü) ile 5 (en iyi) arasında puanlanır ve puanlar toplanarak 5 ile 25 arasında değişen bir toplam puan elde edilir. Toplam puan yükseldikçe kontrol düzeyinin daha iyi olduğu kabul edilir: 20 ve üzeri iyi kontrol, 16 ile 19 arası kısmen kontrol, 15 ve altı kontrolsüz astım olarak sınıflandırılır. Puanlama, hastanın son 4 haftalık dönemi kendi ifadesiyle değerlendirmesine dayanır; herhangi bir objektif solunum fonksiyonu ölçümü içermez. Ardışık ölçümlerde en az 3 puanlık bir değişim, klinik olarak anlamlı kabul edilen en küçük fark (minimal klinik olarak anlamlı fark, MCID) olarak tanımlanmıştır; bu nedenle 1-2 puanlık dalgalanmalar tek başına tedavi değişikliği kararı için yeterli kabul edilmemelidir. ACT yalnızca 12 yaş ve üzeri hastalar için geçerlidir.
How is the Asthma Control Test (ACT) result interpreted?
ACT toplam puanı 20 ve üzerinde ise astım iyi kontrol altında kabul edilir ve mevcut tedavinin sürdürülmesi önerilir. Toplam puan 16 ile 19 arasında ise astım kısmen kontrollü kabul edilir; bu durumda inhaler tekniği, tedaviye uyum ve tetikleyici maruziyeti gözden geçirilmeli ve gerekirse tedavi basamağı artırılmalıdır. Toplam puan 15 ve altında ise astım kontrolsüz kabul edilir ve tedavinin yeniden değerlendirilmesi, basamak artırımı ve yakın izlem gerekebilir. Özgün türetme çalışmasında 19 ve altındaki puanlar, astım uzmanının genel değerlendirmesine göre kontrolsüz astımı saptamada yaklaşık %71 duyarlılık ve %71 özgüllük göstermiştir. Ardışık ölçümler arasında 3 puan ve üzerindeki bir değişim klinik olarak anlamlı kabul edilir ve tedavi kararlarında bu eşik referans alınabilir. Sonuç, tek başına değil; klinik muayene, alevlenme öyküsü ve gerektiğinde solunum fonksiyon testi sonuçlarıyla birlikte yorumlanmalıdır.