SUN Üveit Derecelendirmesi (Ön Kamara)

SUN Üveit Derecelendirmesi (Ön Kamara)

Standardization of Uveitis Nomenclature (SUN) Çalışma Grubunun 2005 yılında yayımladığı ve ön kamara (anterior chamber) inflamasyonunu hücre ve flare olarak birbirinden bağımsız iki ayrı eksende derecelendirdiği uzlaşı temelli sistemdir. Sistem, farklı merkezlerde çalışan hekimlerin üveit hastalarını aynı dil ile tanımlayabilmesi amacıyla geliştirilmiştir.

Ne zaman kullanılır

Yarık lamba ile ön kamara muayenesi yapılan her ön üveit veya panüveit hastasında inflamasyonun ilk değerlendirmesinde ve takip vizitlerinde aktivite değişiminin nesnelleştirilmesi amacıyla kullanılır. Aynı hastada zaman içindeki hücre ve flare derecelerinin karşılaştırılması, tedavi yanıtının (iyileşme, kötüleşme, nüks) SUN Çalışma Grubunun tanımladığı ölçütlerle belgelenmesini sağlar.

Formül

Hücre derecesi, yarık lamba üzerinde 1 mm x 1 mm boyutunda standart bir yarık ışın alanı oluşturularak bu alanda sayılan hücre sayısına göre belirlenir ve şu şekilde derecelendirilir: 0 (bir hücreden az), 0,5+ (1-5 hücre), 1+ (6-15 hücre), 2+ (16-25 hücre), 3+ (26-50 hücre), 4+ (50 hücreden fazla). Flare derecesi ayrı bir eksende ve gözlemcinin ön kamaradaki protein sızıntısı nedeniyle iris ile lens detaylarını ne kadar net görebildiğine göre belirlenir: 0 derecesinde flare yoktur, 1+ derecesinde hafif (faint) flare vardır, 2+ derecesinde flare orta düzeydedir ve iris ile lens detayları yine de net görülebilir, 3+ derecesinde flare belirgindir ve iris ile lens detayları bulanıklaşır, 4+ derecesinde flare yoğundur ve ön kamarada fibrin veya jelatinöz (plastik) görünümde aköz hümör izlenir. Hücre derecesi aktif hücresel inflamasyonu, flare derecesi ise kan-aköz bariyerinin bozulması sonucu ortaya çıkan protein sızıntısını yansıttığı için bu iki parametre birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı raporlanır ve hiçbir zaman toplanarak tek bir sayıya indirgenmez.

Yorumlama

Hücre derecesi ön kamaradaki aktif inflamasyonun (lökosit) doğrudan ölçüsüdür ve tedaviye yanıtın takibinde en çok güvenilen parametredir. Flare derecesi ise kan-aköz bariyerindeki hasar nedeniyle oluşan protein sızıntısını yansıtır ve kronik veya tekrarlayan olgularda hücresel inflamasyon tamamen gerilese bile flare uzun süre kalıcı olabilir; bu nedenle flare tek başına aktif hastalığın göstergesi olarak kullanılmamalıdır. SUN Çalışma Grubunun tanımladığı aktivite ölçütlerine göre, hücre veya flare derecesinde iki basamaklık bir azalma olması (örneğin 3+ değerinden 1+ değerine gerilemesi) veya derecenin sıfıra inmesi hastalığın iyileştiğini gösterir. Buna karşılık iki basamaklık bir artış olması veya derecenin 4+ değerine yükselmesi hastalığın kötüleştiğini gösterir. Hasta tedavisi kesildikten sonra en az üç ay boyunca inflamasyon bulgusu olmaması durumu remisyon olarak tanımlanır. Klinik pratikte hücre derecesindeki değişim tedavi kararlarını (doz artırımı, azaltımı veya kesilmesi) yönlendiren asıl parametre olarak kabul edilir; flare derecesi ise ek bir bilgi kaynağıdır ve tek başına tedavi değişikliği kararına temel oluşturmamalıdır.

Kaynaklar

• Jabs DA, Nussenblatt RB, Rosenbaum JT; Standardization of Uveitis Nomenclature (SUN) Working Group. Standardization of uveitis nomenclature for reporting clinical data. Results of the First International Workshop. Am J Ophthalmol. 2005;140(3):509-516. doi:10.1016/j.ajo.2005.03.057. PMID: 16196117.
• Kempen JH, Ganesh SK, Sangwan VS, Rathinam SR. Interobserver agreement in grading activity and site of inflammation in eyes of patients with uveitis. Am J Ophthalmol. 2008;146(6):813-818.
• Jabs DA, Nussenblatt RB, Rosenbaum JT, et al. Classification criteria for the uveitides ('Here Comes the SUN' bildirge dizisi). Am J Ophthalmol. 2021 (SUN Çalışma Grubunun anatomik tip bazlı sınıflandırma kriterlerini tanımladığı takip çalışması).

Bu derecelendirme, standart 1 mm x 1 mm yarık ışın alanı kullanan deneyimli bir hekimin yarık lamba muayenesine dayanır ve gözlemciler arası tam eşleşme oranı SUN'ın kendi doğrulama verilerinde düşük-orta düzeydedir (kappa 0,34-0,43); bu nedenle sınır değerlerdeki (örneğin 1+ ile 2+ arasında kalan) tek bir ölçüm, tedavi kararını tek başına belirlememelidir ve mümkünse aynı hekim tarafından seri ölçümle takip edilmelidir. Pigment hücreleri, eritrositler veya keratik presipitat parçacıkları inflamatuar lökositle karışabileceği için hücre derecesi yanlışlıkla yüksek çıkabilir. Hücre ve flare birbirinden bağımsız iki parametredir; ayrı ayrı raporlanmalı, asla toplanarak tek bir değere indirgenmemelidir. Eşik aralıkları SUN 2005 birincil kaynağına göredir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve tek başına tanı veya sistemik tedavi kararı için yeterli değildir.