Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı
Hidrokortizon, prednizon, prednizolon, metilprednizolon ve deksametazon arasında yaklaşık glukokortikoid potens eşdeğeri dozu hesaplar. Hesaplama, klasik anti-inflamatuvar potens tablosuna dayanır ve yalnızca glukokortikoid (anti-inflamatuvar) etkiyi eşitler; mineralokortikoid etkiyi ve etki süresini dikkate almaz. Kullanılan eşdeğerlik şöyledir: 20 mg hidrokortizon, 5 mg prednizon, 5 mg prednizolon, 4 mg metilprednizolon ve 0,75 mg deksametazona karşılık gelir.
Ne zaman kullanılır
Kortikosteroid tedavisi bir ilaçtan diğerine değiştirilirken (örneğin intravenöz metilprednizolondan oral prednizona geçiş ya da uzun etkili bir ilaca geçiş) yaklaşık doz eşdeğerliğinin belirlenmesi gerektiğinde kullanılır. Ayrıca kümülatif steroid dozunun izlenmesinde ve toplam maruziyetin prednizon eşdeğeri cinsinden ifade edilmesinde yararlıdır.
Formül
Yaklaşık glukokortikoid potens eşdeğerleri: hidrokortizon 20 mg ≈ prednizon 5 mg ≈ prednizolon 5 mg ≈ metilprednizolon 4 mg ≈ deksametazon 0.75 mg. Hedef doz = mevcut doz × (hedef ilacın hidrokortizon-eşdeğeri mg başına) / (mevcut ilacın hidrokortizon-eşdeğeri mg başına). Bu oranlar yaklaşık ve popülasyon ortalamasıdır; bireysel farmakokinetik farklılık gösterebilir.
Yorumlama
Hesaplanan doz yalnızca glukokortikoid (anti-inflamatuvar) potens eşdeğerine dayanan yaklaşık bir dönüşümdür. Mineralokortikoid etki, etki süresi (kısa, orta veya uzun etkili) ve hastanın klinik durumu (örneğin adrenal yetmezlik, uzun süreli steroid kullanımına bağlı hipotalamo-hipofizer-adrenal aks baskılanması, Cushingoid bulgular) göz önünde bulundurularak doz bireyselleştirilmelidir. Uzun süreli tedavi kesilirken doz kademeli olarak azaltılmalı ve ani kesilmeye bağlı adrenal kriz riskinden kaçınılmalıdır.
Kaynaklar
- Liu D, Ahmet A, Ward L, et al. A practical guide to the monitoring and management of the complications of systemic corticosteroid therapy. Allergy Asthma Clin Immunol. 2013;9(1):30.
- Meikle AW, Tyler FH. Potency and duration of action of glucocorticoids. Effects of hydrocortisone, prednisone and dexamethasone on human pituitary-adrenal function. Am J Med. 1977;63(2):200-207.
Bu hesaplayıcı yalnızca yaklaşık glukokortikoid potens eşdeğerliği sağlar; mineralokortikoid etkiyi, bireysel farmakokinetik farklılıkları veya etki süresini hesaba katmaz. Deksametazon primer adrenal yetmezlikte mineralokortikoid ihtiyacını karşılamaz. Adrenal yetmezlik, uzun süreli steroidin kademeli kesilmesi veya kritik hastalık gibi durumlarda doz ayarlaması mutlaka klinik değerlendirme ile yapılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı nedir?
Hidrokortizon, prednizon, prednizolon, metilprednizolon ve deksametazon arasında yaklaşık glukokortikoid potens eşdeğeri dozu hesaplar. Hesaplama, klasik anti-inflamatuvar potens tablosuna dayanır ve yalnızca glukokortikoid (anti-inflamatuvar) etkiyi eşitler; mineralokortikoid etkiyi ve etki süresini dikkate almaz. Kullanılan eşdeğerlik şöyledir: 20 mg hidrokortizon, 5 mg prednizon, 5 mg prednizolon, 4 mg metilprednizolon ve 0,75 mg deksametazona karşılık gelir.
Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı ne zaman kullanılır?
Kortikosteroid tedavisi bir ilaçtan diğerine değiştirilirken (örneğin intravenöz metilprednizolondan oral prednizona geçiş ya da uzun etkili bir ilaca geçiş) yaklaşık doz eşdeğerliğinin belirlenmesi gerektiğinde kullanılır. Ayrıca kümülatif steroid dozunun izlenmesinde ve toplam maruziyetin prednizon eşdeğeri cinsinden ifade edilmesinde yararlıdır.
Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı nasıl hesaplanır?
Yaklaşık glukokortikoid potens eşdeğerleri: hidrokortizon 20 mg ≈ prednizon 5 mg ≈ prednizolon 5 mg ≈ metilprednizolon 4 mg ≈ deksametazon 0.75 mg. Hedef doz = mevcut doz × (hedef ilacın hidrokortizon-eşdeğeri mg başına) / (mevcut ilacın hidrokortizon-eşdeğeri mg başına). Bu oranlar yaklaşık ve popülasyon ortalamasıdır; bireysel farmakokinetik farklılık gösterebilir.
Steroid Dönüşüm Hesaplayıcısı sonucu nasıl yorumlanır?
Hesaplanan doz yalnızca glukokortikoid (anti-inflamatuvar) potens eşdeğerine dayanan yaklaşık bir dönüşümdür. Mineralokortikoid etki, etki süresi (kısa, orta veya uzun etkili) ve hastanın klinik durumu (örneğin adrenal yetmezlik, uzun süreli steroid kullanımına bağlı hipotalamo-hipofizer-adrenal aks baskılanması, Cushingoid bulgular) göz önünde bulundurularak doz bireyselleştirilmelidir. Uzun süreli tedavi kesilirken doz kademeli olarak azaltılmalı ve ani kesilmeye bağlı adrenal kriz riskinden kaçınılmalıdır.