NOSE Skalası (Nazal Obstrüksiyon Semptom Değerlendirmesi)

NOSE Skalası (Nazal Obstrüksiyon Semptom Değerlendirmesi)

Nazal obstrüksiyona özgü, hastanın kendi bildirdiği 5 maddelik yaşam kalitesi ve semptom skalasıdır. Hasta her maddeyi son bir ay içindeki şikâyetine göre 0-4 arasında puanlar; ham toplam 0-20 puan arasında değişir ve standart NOSE skoru elde etmek için ×5 çarpanıyla 0-100 ölçeğine çevrilir.

Ne zaman kullanılır

Nazal obstrüksiyon şikâyeti olan erişkin hastalarda semptom şiddetinin belgelenmesi ve septoplasti gibi cerrahi ya da tıbbi tedavilerin öncesinde ve sonrasında yanıtın karşılaştırılması için kullanılır. Skala, septal deviasyona bağlı obstrüksiyonu olan hastalarda geliştirildiği ve doğrulandığı için bu popülasyonda en güvenilir sonucu verir.

Formül

Hasta 5 maddenin her birini son bir ay içindeki şikâyet şiddetine göre 0-4 arasında puanlar; burada 0 sorun yokluğunu, 4 ise şiddetli sorunu ifade eder. Bu 5 madde toplanarak ham toplam elde edilir ve ham toplam 0 ile 20 puan arasında değişir. Standart NOSE skoru elde etmek için ham toplam ×5 ile çarpılır ve sonuç 0-100 arasında bir ölçekli skor haline gelir. Şiddet kategorileri bu ölçeklenmiş 0-100 skoru üzerinden tanımlanmıştır ve ham toplam üzerinden değil, ×5 sonrası skor üzerinden değerlendirilmelidir.

Yorumlama

Yüksek skor daha ağır burun tıkanıklığını gösterir. Lipan & Most (2013) sınıflamasına göre skor 5-25 arasında ise hafif, 30-50 arasında ise orta derecede, 55-75 arasında ise şiddetli ve 80-100 arasında ise çok şiddetli nazal obstrüksiyon olarak değerlendirilir. Skor 0 ise anlamlı semptom yokluğu söz konusudur. Nasal Airway Obstruction Study (NAIROS) çalışmasının katılımcı seçim ölçütlerine göre başlangıç NOSE skoru 30 ve üzerinde olan hastalar, septal deviasyona bağlı obstrüksiyon için septoplastiden fayda görme olasılığı yüksek olan grup olarak değerlendirilmiştir ve bu eşik hastaları çalışmaya dahil etmek için kullanılmıştır; skor 30 altında olan hastalarda cerrahi endikasyon şüphelidir. NAIROS çalışmasının alt grup analizleri, başlangıçta daha şiddetli semptomu olan hastaların (NOSE skoru 55 üzerinde) septoplastiden orta şiddetli hastalara (NOSE skoru 30-50) göre daha belirgin fayda gördüğünü göstermiştir; çalışmanın birincil sonuç ölçütü NOSE skoru değil, SNOT-22 anketiydi ve NOSE skoru dahil etme ölçütü ile başlangıç şiddet katmanlaması için kullanılmıştır. Tedavi izleminde skordaki düşüş klinik iyileşme lehinedir; anchor tabanlı bir çalışmada NOSE skoru için minimal klinik olarak önemli fark yaklaşık 24 puan (standart sapma yaklaşık 13 puan) olarak bildirilmiştir, dolayısıyla 24 puandan küçük değişiklikler ölçüm gürültüsünden ayırt edilemeyebilir.

Kaynaklar

• Stewart MG, Witsell DL, Smith TL, Weaver EM, Yueh B, Hannley MT. Development and validation of the Nasal Obstruction Symptom Evaluation (NOSE) Scale. Otolaryngol Head Neck Surg. 2004;130(2):157-163. doi:10.1016/j.otohns.2003.09.016. PMID:14990910.
• Lipan MJ, Most SP. Development of a severity classification system for subjective nasal obstruction. JAMA Facial Plast Surg. 2013;15(5):358-361. doi:10.1001/jamafacial.2013.344. PMID:23846399.
• Kandathil CK, Saltychev M, Abdelwahab M, Spataro EA, Moubayed SP, Most SP. Minimal Clinically Important Difference of the Standardized Cosmesis and Health Nasal Outcomes Survey. Aesthet Surg J. 2019;39(8):837-840 (NOSE için anchor tabanlı minimal klinik olarak önemli fark tahmini).
• Rhinoplasty Outcomes Evaluation and Nasal Airway Obstruction Study (NAIROS) grubunun yayınları (Nasal Airway Obstruction Study, Health Technology Assessment programı, NCBI Bookshelf NBK601676): septoplasti adayı belirlemede NOSE eşik değeri ve başlangıç skoruna göre beklenen iyileşme yüzdesi.

NOSE skoru hastanın kendi bildirdiği subjektif bir semptom ölçeğidir; tanı koymaz ve obstrüksiyonun anatomik veya etiyolojik nedenini belirlemez. Şiddet kategorileri ölçeklenmiş 0-100 skoruna dayanır (Lipan & Most 2013). Skor, akustik rinometri gibi objektif nazal hava akımı ölçümleriyle her zaman örtüşmez ve alerjik rinit gibi eşlik eden durumlardan bağımsız olarak etkilenebilir; bu nedenle yüksek skor tek başına yapısal patolojiyi kanıtlamaz. Sonuç fizik muayene, nazal endoskopi ve gerekirse görüntüleme ile birlikte yorumlanmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.