Hinchey Sınıflaması (Akut Divertikülit)

Hinchey Sınıflaması (Akut Divertikülit)

Perfore/komplike akut divertikülitin yaygınlık ve peritonit derecesine göre dört evreli (I-IV) anatomik şiddet sınıflamasıdır. Sınıflama, bilgisayarlı tomografi (BT) bulguları veya operasyon sırasında görülen anatomik bulgular esas alınarak yapılır.

Ne zaman kullanılır

Akut divertikülitte BT görüntülemesinde veya operasyon sırasında abse ya da peritonit bulgusu saptandığında hastalığın şiddetini evrelemek için kullanılır.

Formül

Orijinal Hinchey sınıflaması (1978) dört evreden oluşur. Evre I, perikolik abse veya flegmon varlığını tanımlar. Evre II, pelvik veya uzak (retroperitoneal) intraabdominal abse varlığını tanımlar. Evre III, yaygın pürülan (irinli) peritonit tablosunu tanımlar. Evre IV, yaygın fekal peritonit tablosunu tanımlar ve en ağır evredir. Bu araçta orijinal dört evreli sistem kullanılmaktadır; klinikte sıkça karşılaşılan Sher ve Wasvary tarafından tanımlanan modifiye Hinchey versiyonları evre I'i (Ia: sınırlı flegmon, Ib: perikolik abse) ve evre II'yi (IIa: perkütan drenaja uygun, IIb: perkütan drenaja uygun olmayan) alt evrelere ayırır ve bu ayrım tedavi kararını daha ayrıntılı yönlendirir. Genel yaklaşım olarak evre I ve II sıklıkla antibiyotik tedavisi ile birlikte gerektiğinde perkütan drenaj uygulanarak konservatif yönetilirken, evre III ve IV yaygın peritonit tablosu nedeniyle genellikle acil cerrahi müdahale gerektirir.

Yorumlama

Evre yükseldikçe hastalık şiddeti artar ve cerrahi tedavi gereksinimi de buna paralel olarak yükselir. Evre I ve evre II genellikle antibiyotik tedavisi ile birlikte, uygun boyuttaki abseler için perkütan drenaj eklenerek yönetilebilir; ASCRS kılavuzu stabil hastalarda üç santimetreden büyük abselerin görüntüleme eşliğinde perkütan drenajla tedavi edilmesini önerir. Evre III ve evre IV, yani yaygın pürülan veya fekal peritonit tabloları, acil cerrahi müdahale gerektirir ve özellikle evre IV'te fekal kontaminasyon nedeniyle primer anastomozdan sıklıkla kaçınılıp Hartmann prosedürü tercih edilir. Yakın tarihli çok merkezli bir karşılaştırma çalışmasında yalnızca en yüksek evrenin (Hinchey evre IV) mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu, daha düşük evrelerin mortaliteyi tek başına ayırt edemediği gösterilmiştir. Sonuç, mutlaka görüntüleme veya operatif bulgu ile klinik tablo, hastanın hemodinamik durumu ve eşlik eden hastalıkları birlikte değerlendirilerek yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Hinchey EJ, Schaal PG, Richards GK. Treatment of perforated diverticular disease of the colon. Adv Surg. 1978;12:85-109. PMID: 735943.
• Hall J, Hardiman K, Lee S, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Treatment of Left-Sided Colonic Diverticulitis. Dis Colon Rectum. 2020;63(6):728-747.
• Sartelli M, Weber DG, Kluger Y, et al. 2020 update of the WSES guidelines for the management of acute colonic diverticulitis in the emergency setting. World J Emerg Surg. 2020;15:32.
• Sher ME, Agachan F, Bortul M, et al. Laparoscopic surgery for diverticulitis. Surg Endosc. 1997;11(3):264-267 (modifiye Hinchey, Sher).
• Wasvary H, Turfah F, Kadro O, Beauregard W. Same hospitalization resection for acute diverticulitis. Am Surg. 1999;65(7):632-635 (modifiye Hinchey, Wasvary).
• Ferrada P, Callcut R, Bruns B, et al. What are the differences between the three most used classifications for acute colonic diverticulitis? A comparative multicenter study. J Trauma Acute Care Surg. 2024;96(2). PMID: 37661307. doi:10.1097/TA.0000000000004133.

Bu sınıflama yalnızca BT veya operatif bulgulara dayalı bir anatomik şiddet evrelemesidir ve tek başına tedavi kararı vermek için yeterli değildir; tedavi kararı (konservatif izlem, perkütan drenaj veya cerrahi) hastanın klinik durumu, hemodinamik stabilitesi ve eşlik eden hastalıkları göz önünde bulundurularak multidisipliner şekilde verilmelidir. Orijinal Hinchey sınıflaması yalnızca operatif bulgulara dayalı olarak tanımlanmıştır ve BT bulgularıyla ameliyat öncesi evreleme yapıldığında sıklıkla Sher veya Wasvary tarafından tanımlanan modifiye versiyonlar (Ia/Ib, IIa/IIb alt evreleri dahil) kullanılır; bu araçta orijinal dört evreli sistem esas alınmıştır. Sağ kolon divertikülitinde ve komplike olmayan divertikülitte bu sınıflamanın kullanılması uygun değildir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.