APACHE II Skoru
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
APACHE II Skoru
Erişkin yoğun bakım hastalarında ilk 24 saatteki en kötü değerlerle hastalık şiddetini ölçen ve hastane mortalitesini öngören skorlama sistemidir; toplam puan 0 ile 71 arasında değişir.
Ne zaman kullanılır
Yoğun bakıma kabulünden sonraki ilk 24 saat içinde elde edilen en kötü fizyolojik değerlerle hesaplanır. Klinik araştırmalarda hasta gruplarını hastalık şiddetine göre eşleştirmek, kohort mortalite risklerini karşılaştırmak ve genel yoğun bakım performansını denetlemek amacıyla yaygın olarak kullanılır.
Formül
APACHE II toplam puanı, Akut Fizyoloji Skoru (12 fizyolojik değişkenin her biri 0 ile 4 arasında puanlanır) ile yaş puanı ve kronik sağlık puanının toplanmasıyla elde edilir. Tüm fizyolojik değerler yoğun bakıma kabulden sonraki ilk 24 saat içindeki EN KÖTÜ ölçüm olmalıdır; en iyi veya ortalama değerle hesaplama skoru gerçek şiddetten daha düşük gösterir. Oksijenasyon bileşeninde FiO₂ 0,50 veya üzerindeyse alveolo-arteriyel oksijen farkı (A-aDO₂) puanlanır, FiO₂ 0,50 altındaysa doğrudan PaO₂ puanlanır; bu iki değişken birbirinin yerine kullanılamaz. Kreatinin puanı akut böbrek yetmezliği varlığında iki katına çıkarılır çünkü aynı kreatinin düzeyi akut yetmezlikte kronik böbrek hastalığına göre daha kötü prognoz taşır. Glasgow Koma Skoru (GKS) puanı 15 eksi ölçülen GKS olarak hesaplanır, yani bilinç durumu ne kadar kötüyse puan o kadar yüksek olur. Toplam skor 0 ile 71 arasında değişir.
Yorumlama
Daha yüksek APACHE II skoru daha yüksek hastane mortalite riski ile ilişkilidir. Orijinal türetme kohortunda gözlenen yaklaşık mortalite oranları şöyledir: 0-4 puan aralığında yaklaşık yüzde 4, 5-9 puan aralığında yaklaşık yüzde 8, 10-14 puan aralığında yaklaşık yüzde 15, 15-19 puan aralığında yaklaşık yüzde 25, 20-24 puan aralığında yaklaşık yüzde 40, 25-29 puan aralığında yaklaşık yüzde 55, 30-34 puan aralığında yaklaşık yüzde 75 ve 35 puan ve üzerinde yaklaşık yüzde 85. Bu yüzdeler yaklaşık değerlerdir ve hastanın altta yatan tanı kategorisine göre önemli ölçüde değişir; aynı toplam skora sahip iki hasta, tanıları farklıysa farklı mortalite riski taşıyabilir. Skor, benzer şiddetteki hasta gruplarının ortalama riskini öngörür ve tek bir hastada kesin sonuç garantisi vermez; klinik karar tek başına skora değil, hastanın genel klinik değerlendirmesine dayanmalıdır.
Kaynaklar
- Knaus WA, Draper EA, Wagner DP, Zimmerman JE. APACHE II: a severity of disease classification system. Crit Care Med. 1985;13(10):818-829. PMID: 3928249. DOI: 10.1097/00003246-198510000-00009.
- Sadaka F ve ark. Predicting Mortality of Patients With Sepsis: A Comparison of APACHE II and APACHE III Scoring Systems. J Clin Med Res. 2017;9(11):907-910. PMID: 29038667.
Fizyolojik değerler yoğun bakıma kabulden sonraki ilk 24 saatteki en kötü değer olmalıdır; farklı bir zaman dilimindeki değerle hesaplanan skor geçersizdir. Oksijenasyon değişkeninde yanlış seçim (FiO₂ 0,50 üzerindeyken PaO₂ girmek veya tersini yapmak) skoru ciddi şekilde bozar. Sedatize hastada Glasgow Koma Skoru sedasyon öncesi değerle girilmelidir; sedasyon nedeniyle düşük bilinç düzeyini normalmiş gibi puanlamak skoru yapay olarak düşürür. Skor grup düzeyinde mortalite tahminidir, bireysel hastada tedavi sonlandırma veya yoğun bakım triyaj kararının tek dayanağı olarak kullanılmamalıdır. Yanık, kardiyak cerrahi sonrası ve pediatrik hastalarda geçerliliği doğrulanmamıştır.
Sık sorulan sorular
APACHE II Skoru nedir?
Erişkin yoğun bakım hastalarında ilk 24 saatteki en kötü değerlerle hastalık şiddetini ölçen ve hastane mortalitesini öngören skorlama sistemidir; toplam puan 0 ile 71 arasında değişir.
APACHE II Skoru ne zaman kullanılır?
Yoğun bakıma kabulünden sonraki ilk 24 saat içinde elde edilen en kötü fizyolojik değerlerle hesaplanır. Klinik araştırmalarda hasta gruplarını hastalık şiddetine göre eşleştirmek, kohort mortalite risklerini karşılaştırmak ve genel yoğun bakım performansını denetlemek amacıyla yaygın olarak kullanılır.
APACHE II Skoru nasıl hesaplanır?
APACHE II toplam puanı, Akut Fizyoloji Skoru (12 fizyolojik değişkenin her biri 0 ile 4 arasında puanlanır) ile yaş puanı ve kronik sağlık puanının toplanmasıyla elde edilir. Tüm fizyolojik değerler yoğun bakıma kabulden sonraki ilk 24 saat içindeki EN KÖTÜ ölçüm olmalıdır; en iyi veya ortalama değerle hesaplama skoru gerçek şiddetten daha düşük gösterir. Oksijenasyon bileşeninde FiO₂ 0,50 veya üzerindeyse alveolo-arteriyel oksijen farkı (A-aDO₂) puanlanır, FiO₂ 0,50 altındaysa doğrudan PaO₂ puanlanır; bu iki değişken birbirinin yerine kullanılamaz. Kreatinin puanı akut böbrek yetmezliği varlığında iki katına çıkarılır çünkü aynı kreatinin düzeyi akut yetmezlikte kronik böbrek hastalığına göre daha kötü prognoz taşır. Glasgow Koma Skoru (GKS) puanı 15 eksi ölçülen GKS olarak hesaplanır, yani bilinç durumu ne kadar kötüyse puan o kadar yüksek olur. Toplam skor 0 ile 71 arasında değişir.
APACHE II Skoru sonucu nasıl yorumlanır?
Daha yüksek APACHE II skoru daha yüksek hastane mortalite riski ile ilişkilidir. Orijinal türetme kohortunda gözlenen yaklaşık mortalite oranları şöyledir: 0-4 puan aralığında yaklaşık yüzde 4, 5-9 puan aralığında yaklaşık yüzde 8, 10-14 puan aralığında yaklaşık yüzde 15, 15-19 puan aralığında yaklaşık yüzde 25, 20-24 puan aralığında yaklaşık yüzde 40, 25-29 puan aralığında yaklaşık yüzde 55, 30-34 puan aralığında yaklaşık yüzde 75 ve 35 puan ve üzerinde yaklaşık yüzde 85. Bu yüzdeler yaklaşık değerlerdir ve hastanın altta yatan tanı kategorisine göre önemli ölçüde değişir; aynı toplam skora sahip iki hasta, tanıları farklıysa farklı mortalite riski taşıyabilir. Skor, benzer şiddetteki hasta gruplarının ortalama riskini öngörür ve tek bir hastada kesin sonuç garantisi vermez; klinik karar tek başına skora değil, hastanın genel klinik değerlendirmesine dayanmalıdır.