Mutlak Lenfosit Sayısı (ALC)

Mutlak Lenfosit Sayısı (ALC)

Toplam lökosit sayısı ve lenfosit yüzdesinden mutlak (absolut) lenfosit sayısını hesaplar ve sonucu lenfopeni, normal aralık veya lenfositoz olarak sınıflandırır.

Ne zaman kullanılır

Tam kan sayımı diferansiyelinde yalnızca lenfosit yüzdesi raporlandığında mutlak sayıyı elde etmek amacıyla kullanılır. Ayrıca sepsis, ağır viral enfeksiyon (örneğin COVID-19) veya kemoterapi sonrası immünsüpresyon izleminde lenfopeninin derecesini nesnel olarak izlemek için kullanılır ve lenfositozun kronik lenfositik lösemi (KLL) gibi lenfoproliferatif hastalıkları düşündürüp düşündürmediğini değerlendirmede yardımcı olur.

Formül

Mutlak lenfosit sayısı, toplam lökosit sayısının (hücre/µL) lenfosit yüzdesi (%) ile çarpılıp yüze bölünmesiyle hesaplanır; yani ALC (hücre/µL) = toplam lökosit (hücre/µL) × lenfosit yüzdesi (%) ÷ 100 formülü kullanılır. WBC değeri /µL biriminde girilmelidir; örneğin 5,0 ×10⁹/L değeri 5000 /µL olarak girilir. Bu, otomatik hücre sayacının doğrudan verdiği mutlak lenfosit değerinin bulunmadığı ve yalnız yüzde diferansiyelin raporlandığı durumlarda kullanılan standart laboratuvar dönüşüm formülüdür; kendi başına yeni bir klinik puanlama sistemi değildir.

Yorumlama

Erişkinde normal mutlak lenfosit sayısı yaklaşık 1000-4800 hücre/µL arasındadır, ancak bazı kaynaklar üst sınırı 3500 hücre/µL olarak bildirir ve laboratuvarlar arasında farklılık gösterebilir. Mutlak lenfosit sayısı 1000 hücre/µL altında olduğunda lenfopeni tanımlanır ve bu durum HIV enfeksiyonu, kortikosteroid veya diğer immünsüpresif tedaviler, kemoterapi, sepsis ve malnütrisyon gibi nedenlerle ortaya çıkabilir; bazı Avrupa laboratuvarları erişkinde 800 hücre/µL gibi daha düşük bir eşik kullanır. Mutlak lenfosit sayısı 500 hücre/µL altına indiğinde ağır lenfopeni söz konusudur ve özellikle ateş veya tekrarlayan enfeksiyon varlığında acil klinik değerlendirme gerektirir. Sepsis hastalarında dördüncü günde ölçülen mutlak lenfosit sayısının 600 hücre/µL altında kalması kalıcı ağır lenfopeni olarak tanımlanır ve 28 günlük ile bir yıllık mortalite ile bağımsız olarak ilişkilidir; ilk ölçülen mutlak lenfosit sayısının 1000 hücre/µL altında olması da ölüm riskinde belirgin bir artışla ilişkilendirilmiştir ve bu eşiğin altında risk-değer ilişkisinde bir eşik etkisi tanımlanmıştır. COVID-19 ile hastaneye yatan yetişkinlerde mutlak lenfosit sayısının 1100 hücre/µL altında olması yoğun bakım ünitesine yatış ve entübasyon olasılığının artmasıyla ilişkili bulunmuştur, ancak komorbiditeler için düzeltme yapıldığında bu ilişkinin bazı çalışmalarda zayıfladığı bildirilmiştir. Mutlak lenfosit sayısı 4800 hücre/µL üzerinde olduğunda lenfositoz tanımlanır ve viral enfeksiyonlar, boğmaca gibi nedenlerin yanı sıra lenfoproliferatif hastalıklar akla getirilmelidir. Mutlak lenfosit sayısının 5000 hücre/µL üzerinde ve klonal B hücrelerinden oluştuğu akış sitometrisi ile gösterildiğinde, bu bulgu kronik lenfositik lösemi (KLL) tanı ölçütünü karşılar; klonal B hücre sayısı 5000 hücre/µL altında kalırsa monoklonal B hücreli lenfositoz (MBL) olarak adlandırılır ve bu durumun KLL'ye ilerleme oranı yılda yaklaşık yüzde 1-2 olarak bildirilmiştir. Tüm bu eşikler laboratuvar referans aralığı, hastanın yaşı ve klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Merck Manual Professional Edition. Lymphocytopenia (lenfopeni eşiği erişkinde < 1000/µL olarak bildirilir).
• Kliegman RM, et al. Nelson Textbook of Pediatrics; Hoffman R, et al. Hematology: Basic Principles and Practice — lökosit diferansiyeli ve mutlak sayı hesabı.
• Hallek M, Cheson BD, Catovsky D, et al. iwCLL guidelines for diagnosis, indications for treatment, response assessment, and supportive management of CLL. Blood. 2018;131(25):2745-2760. PMID: 29540348.
• Drewry AM, et al. Persistent lymphopenia after diagnosis of sepsis predicts mortality. Shock. 2014. PMID: 25051284.
• Prognostic Value of Absolute Lymphocyte Count for Disease Severity and Clinical Outcomes in Adult COVID-19 Inpatients. Open Forum Infect Dis. 2021 (PMC8690482).

Sonuç, girilen toplam lökosit sayısı ve lenfosit yüzdesinin doğruluğuna tamamen bağlıdır; bu nedenle WBC değerinin /µL biriminde girildiğinden emin olunmalıdır, aksi halde sonuç 1000 kat hatalı çıkar. Normal aralık ile lenfopeni ve lenfositoz eşikleri laboratuvara, hastanın yaşına ve kullanılan referans popülasyona göre değişebileceğinden, sonuç mutlaka klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır. Kronik lenfositik lösemi tanısı yalnızca mutlak lenfosit sayısına dayanarak konulamaz; klonal B hücrelerinin akış sitometrisi ile gösterilmesi ve lenfositozun en az üç ay sürmesi gerekir. Bu araç bir tarama veya tanı testi değildir ve klinik kararın yerine geçmez.