Parkland Formula
Clinical calculators
These tools do not replace clinical judgment. Results should be interpreted together with physician assessment, current guidelines, and the patient's clinical context.
Parkland Formula
Parkland formülü, yanık yüzdesi (toplam vücut yüzey alanının yüzdesi, %TBSA) ve hasta ağırlığına göre yanık şokunun ilk 24 saatinde verilmesi öngörülen yaklaşık kristalloid hacmini hesaplar. Hesaplanan hacmin yarısı yanık anından itibaren ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte hedeflenir.
When to use
Bu formül, erişkinlerde toplam vücut yüzey alanının %20 ve üzerinde ikinci-üçüncü derece yanığı olan hastalarda başlangıç sıvı resüsitasyon hedefini belirlemek için kullanılır. Yanık yüzdesi Wallace dokuzlar kuralı veya daha doğru olan Lund-Browder çizelgesiyle hesaplanır ve yalnızca kısmi/tam kat (ikinci ve üçüncü derece) yanıklar sayıya dahil edilir; yüzeyel (birinci derece) yanıklar dahil edilmez. Sürenin sıfır noktası hastanın başvurusu değil, yanığın oluştuğu andır.
Formula
24 saat sıvı hacmi = katsayı × ağırlık kg × %TBSA. Yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte hedeflenir. Sonuçlar tam mL’ye yuvarlanır.
Interpretation
Parkland formülü yalnızca bir başlangıç hızı tahmini sağlar; verilecek gerçek sıvı miktarı saatlik idrar çıkışına göre titre edilir. Hedef idrar çıkışı erişkinde 0,5 mL/kg/saat, çocukta yaklaşık 1 mL/kg/saattir. İdrar çıkışı hedefin altındaysa sıvı hızı artırılır, hedefin üzerindeyse aşırı resüsitasyondan kaçınmak için azaltılır. Formülle hesaplanan hacme bağlı kalmak yerine, sık aralıklı yeniden değerlendirme esastır; aşırı sıvı yüklenmesi kompartman sendromu, akut solunum sıkıntısı sendromu, pnömoni ve çoklu organ yetmezliği ile ilişkilendirilmiştir.
References
- Baxter CR, Shires T. Physiological response to crystalloid resuscitation of severe burns. Ann N Y Acad Sci. 1968;150(3):874-894.
- Pham TN, Cancio LC, Gibran NS; American Burn Association. American Burn Association practice guidelines burn shock resuscitation. J Burn Care Res. 2008;29(1):257-266. PMID: 18182930.
- Saffle JI. The phenomenon of "fluid creep" in acute burn resuscitation. J Burn Care Res. 2007;28(3):382-395. PMID: 17438489.
- Mehta M, Tudor GJ. Parkland Formula. StatPearls. NCBI Bookshelf NBK537190.
Bu hesap kesin sıvı emri değildir; sadece bir başlangıç hızı tahminidir ve saatlik idrar çıkışına göre titre edilmelidir. İnhalasyon hasarı, çocuk hasta, gecikmiş başvuru (ilk 8 saat yanık anından itibaren sayılır), elektrik yanığı ve %TBSA tahmininin (Wallace/Lund-Browder) doğruluğu ayrıca değerlendirilmelidir. 4 mL/kg katsayısı aşırı resüsitasyona yol açabileceğinden güncel kaynaklar başlangıç için 2 mL/kg'ı önermektedir.
Frequently asked questions
What is Parkland Formula?
Parkland formülü, yanık yüzdesi (toplam vücut yüzey alanının yüzdesi, %TBSA) ve hasta ağırlığına göre yanık şokunun ilk 24 saatinde verilmesi öngörülen yaklaşık kristalloid hacmini hesaplar. Hesaplanan hacmin yarısı yanık anından itibaren ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte hedeflenir.
When is Parkland Formula used?
Bu formül, erişkinlerde toplam vücut yüzey alanının %20 ve üzerinde ikinci-üçüncü derece yanığı olan hastalarda başlangıç sıvı resüsitasyon hedefini belirlemek için kullanılır. Yanık yüzdesi Wallace dokuzlar kuralı veya daha doğru olan Lund-Browder çizelgesiyle hesaplanır ve yalnızca kısmi/tam kat (ikinci ve üçüncü derece) yanıklar sayıya dahil edilir; yüzeyel (birinci derece) yanıklar dahil edilmez. Sürenin sıfır noktası hastanın başvurusu değil, yanığın oluştuğu andır.
How is Parkland Formula calculated?
24 saat sıvı hacmi = katsayı × ağırlık kg × %TBSA. Yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte hedeflenir. Sonuçlar tam mL’ye yuvarlanır.
How is the Parkland Formula result interpreted?
Parkland formülü yalnızca bir başlangıç hızı tahmini sağlar; verilecek gerçek sıvı miktarı saatlik idrar çıkışına göre titre edilir. Hedef idrar çıkışı erişkinde 0,5 mL/kg/saat, çocukta yaklaşık 1 mL/kg/saattir. İdrar çıkışı hedefin altındaysa sıvı hızı artırılır, hedefin üzerindeyse aşırı resüsitasyondan kaçınmak için azaltılır. Formülle hesaplanan hacme bağlı kalmak yerine, sık aralıklı yeniden değerlendirme esastır; aşırı sıvı yüklenmesi kompartman sendromu, akut solunum sıkıntısı sendromu, pnömoni ve çoklu organ yetmezliği ile ilişkilendirilmiştir.