Aldosterone-to-Renin Ratio (ARR)

Aldosterone-to-Renin Ratio (ARR)

Aldosteron-renin oranı (ARR), plazma aldosteron konsantrasyonunun (PAC) plazma renin aktivitesine (PRA) bölünmesiyle elde edilir ve primer aldosteronizm için ilk basamak tarama testidir. Primer aldosteronizmde aldosteron salgısı renin-anjiyotensin sisteminden özerkleşir; bu nedenle aldosteron yüksek kalırken renin baskılanır ve oran belirgin biçimde yükselir. Test, yüksek aldosteron ile baskılı renin birlikteliğini tek bir sayıda özetleyerek düşük reninli aldosteron fazlalığını yakalamayı amaçlar.

When to use

ARR taraması, primer aldosteronizm olasılığı yüksek gruplarda uygulanmalıdır. Bu gruplar arasında dirençli hipertansiyon, üç ilaca rağmen kontrolsüz kan basıncı, hipertansiyon ile birlikte kendiliğinden veya diüretiğe bağlı hipokalemi, adrenal insidentaloma ile birlikte hipertansiyon, hipertansiyon ile birlikte obstrüktif uyku apnesi, 40 yaş altında başlayan hipertansiyon veya erken inme öyküsü ve primer aldosteronizmli hastaların birinci derece hipertansif yakınları yer alır. Endocrine Society 2025 kılavuzu bu tarama önerisini genişleterek hipertansiyonu olan tüm erişkinlerin en az bir kez ARR ile taranmasını önermektedir. Ölçüm standart koşullarda, hasta oturur pozisyonda birkaç saat ayakta kaldıktan sonra ve hipokalemi düzeltildikten sonra alınan kandan yapılmalıdır.

Formula

Oran şu şekilde hesaplanır: ARR = PAC (ng/dL) / PRA (ng/mL/saat). Pozitif tarama, oranın eşiği aşması ile birlikte aldosteronun mutlak olarak yüksek olması birlikteliğiyle tanımlanır; bu araç varsayılan olarak ARR eşiğini PAC ≥ 15 ng/dL koşulu ile birlikte değerlendirir. Eşik değerleri kullanılan laboratuvar yöntemine ve birimlere bağlıdır. Aldosteron immünoassay ile ölçüldüğünde ARR eşiği yaklaşık 20-30 iken, sıvı kromatografisi-kütle spektrometrisi (LC-MS/MS) ile ölçüldüğünde eşik yaklaşık dörtte bir oranında düşer. Renin plazma renin aktivitesi (PRA) yerine direkt renin konsantrasyonu (DRC) olarak ölçüldüğünde birim değiştiğinden farklı eşikler geçerlidir; bu nedenle bu araç yalnızca PAC ng/dL ve PRA ng/mL/saat birimleri için kullanılmalıdır. Formülün en önemli varsayımı, renin gerçekten baskılı olduğunda oranın anlam taşımasıdır: PRA çok düşük olduğunda oran matematiksel olarak yapay biçimde şişer, bu yüzden sonuç aldosteronun mutlak değeriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Interpretation

Oran eşiğin üzerinde ve aldosteron (PAC) 15 ng/dL değerine eşit ya da bu değerden yüksek ise tarama pozitif kabul edilir ve primer aldosteronizm olasılığı artar. Yüksek olasılıklı hastalarda (örneğin kendiliğinden hipokalemi ile birlikte belirgin aldosteron yüksekliği ve baskılı renin) doğrulama testine gerek kalmadan tanı kabul edilebilir; ara olasılıklı ve cerrahi düşünülen hastalarda ise doğrulama testi (intravenöz tuz yükleme, oral tuz yükleme, kaptopril testi veya fludrokortizon supresyon testi) yapılır. Oran eşiğin üzerinde ancak aldosteron 15 ng/dL altında ise bu örüntü çoğunlukla düşük renin durumuna bağlı yalancı yükselmeyi yansıtır ve tek başına primer aldosteronizm göstergesi değildir. Oran eşiğin altında ise tarama negatiftir; ancak klinik şüphe yüksekse renini uyaran ilaçların (ACE-i, ARB, diüretik, mineralokortikoid reseptör antagonisti) ve düzeltilmemiş hipokaleminin yalancı negatiflik oluşturabileceği unutulmamalı, koşullar düzeltilerek test tekrarlanmalıdır. Sonuç her zaman ilaç etkileri, potasyum durumu, postür ve örnekleme koşulları ışığında değerlendirilmelidir.

References

• Funder JW, Carey RM, Mantero F, et al. The Management of Primary Aldosteronism: Case Detection, Diagnosis, and Treatment: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(5):1889-1916. PMID: 26934393. doi:10.1210/jc.2015-4061.
• Adler GK, Stowasser M, Correa R, et al. Primary Aldosteronism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2025;110(9):2453-2495. doi:10.1210/clinem/dgaf284.
• Mulatero P, Rabbia F, Milan A, et al. Drug effects on aldosterone/plasma renin activity ratio in primary aldosteronism. Hypertension. 2002;40(6):897-902. doi:10.1161/01.hyp.0000038478.59760.41.
• Stowasser M, Ahmed AH, Pimenta E, et al. Factors affecting the aldosterone/renin ratio. Horm Metab Res. 2012;44(3):170-176. PMID: 22147655. doi:10.1055/s-0031-1295460.
• Kao TW, Chen JY, Liu JH, Tseng WH, Hsieh CC, Wu VC, Lin YH, Chen ZW. Diagnostic efficacy of aldosterone-to-renin ratio to screen primary aldosteronism in hypertension: a systemic review and meta-analysis. Ther Adv Endocrinol Metab. 2024. PMID: 39669529. doi:10.1177/20420188241303429.
• Gao H, Luo R, Li J, Tian H. Aldosterone/direct renin concentration ratio as a screening test for primary aldosteronism: a systematic review and meta-analysis. Ann Transl Med. 2022. PMID: 35845504. doi:10.21037/atm-22-2272.

Eşik değerler birime ve laboratuvar yöntemine bağlıdır; bu araç PAC ng/dL ve PRA ng/mL/saat birimlerini kullanır ve direkt renin konsantrasyonu (DRC) ile ölçülen sonuçlar için geçerli değildir. Plazma renin aktivitesi çok düşük olduğunda oran matematiksel olarak yapay biçimde şişer, bu nedenle sonuç her zaman aldosteronun mutlak değeriyle birlikte yorumlanmalıdır. Renin-anjiyotensin sistemini etkileyen ilaçlar (özellikle mineralokortikoid reseptör antagonistleri, ayrıca diüretikler, beta-blokerler, ACE-i, ARB ve klonidin), düzeltilmemiş hipokalemi ve uygun olmayan örnekleme koşulları yanıltıcı sonuca yol açabilir. ARR tek başına tanısal değildir; pozitif tarama, seçilmiş hastalarda doğrulama testi gerektirir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.