DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru)

Klinik hesaplayıcılar

Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.

Hesaplayıcı yükleniyor…

DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru)

Perkütan koroner girişim (PKG) sonrası 1 yılı aşan ikili antiplatelet tedavinin (DAPT) net fayda/zarar dengesini öngören 9 değişkenli skor (−2 ile +10 arası). Skor tek bir olayı değil, uzatılmış tedavinin iskemik olayları azaltıcı etkisi ile kanama olaylarını artırıcı etkisi arasındaki dengeyi tahmin etmek amacıyla iki ayrı istatistiksel modelin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur.

Ne zaman kullanılır

İlaç salınımlı stent ile PKG uygulanmış ve ardından 12 ay boyunca majör iskemik veya kanama olayı yaşamadan DAPT tedavisini tolere etmiş hastalarda, tedaviyi 12 ayın ötesine uzatma kararına yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Skor, DAPT çalışmasının kendi tasarımı gereği büyük ölçüde ilaç salınımlı stent uygulanan hastaları temel alır; hesaplayıcıda uygulanan sürüm, 12 aylık zaman noktasına dayanan özgün DAPT skorudur.

Formül

Skor şu puanların toplanmasıyla hesaplanır: yaş 75 ve üzeri hastaya −2 puan, yaş 65-74 arası hastaya −1 puan, yaş 65 altı hastaya 0 puan verilir. Güncel sigara kullanımı, diabetes mellitus tanısı, başvuru anında miyokart enfarktüsü (MI) bulunması, önceki perkütan koroner girişim (PKG) veya MI öyküsü, paklitaksel salınımlı stent kullanımı ve stent çapının 3 milimetreden küçük olması durumlarının her biri 1'er puan olarak eklenir. Konjestif kalp yetmezliği veya sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun (LVEF) yüzde 30'un altında olması 2 puan, ven grefti (safen) stentine girişim yapılmış olması ise ayrıca 2 puan olarak eklenir. Toplam skor −2 ile +10 arasında değişir. Yaş puanının negatif işaretli olduğuna dikkat edilmelidir; ileri yaş, uzatılmış tedaviden net fayda görme olasılığını azaltan bir değişken olarak modele girmiştir çünkü ileri yaştaki hastalarda kanama riski iskemik riske göre daha belirgin artmaktadır. Skorun kendisi, ayrı ayrı türetilmiş bir iskemi modeli ile bir kanama modelinin puanlarının basitleştirilmiş biçimde birleştirilmesinden oluşur; bu nedenle tek bir olayın olasılığını değil, iki rakip riskin göreli dengesini yansıtır.

Yorumlama

DAPT skoru 2 veya üzerinde olan hastalarda, 1 yılı aşan ikili antiplatelet tedavinin sağladığı iskemik olay azalması beklenen kanama artışına göre ağır basmaktadır ve bu durum olumlu net fayda olarak tanımlanır. DAPT skoru 2'nin altında olan hastalarda ise tedavinin uzatılması kanama riskini iskemik faydadan daha fazla artırmaktadır ve bu durum olumsuz net fayda olarak tanımlanır. Özgün türetme çalışmasında, DAPT çalışmasının derivasyon kohortunda iskemik olay (MI veya stent trombozu) oranı yüzde 3,0, kanama olay oranı ise yüzde 1,8 olarak bildirilmiştir; skorun ayrım gücü (c-istatistiği) derivasyon kohortunda iskemi için 0,70 ve kanama için 0,68 bulunmuştur. Bu sayılar mükemmel değil orta düzeyde bir ayrım gücüne işaret etmektedir; dolayısıyla skor, bireysel bir hastada kesin bir olasılık öngörmekten çok, hasta gruplarını göreli risk kategorilerine ayırmaya yarayan bir araçtır. Karar, hastanın bireysel kanama ve iskemi risk profili, eşlik eden hastalıkları ve tedavi tercihiyle birlikte, tek başına sayısal eşiğe dayanmadan verilmelidir.

Kaynaklar

  • Yeh RW, Secemsky EA, Kereiakes DJ, et al. Development and Validation of a Prediction Rule for Benefit and Harm of Dual Antiplatelet Therapy Beyond 1 Year After Percutaneous Coronary Intervention. JAMA. 2016;315(16):1735-1749.

DAPT skoru yalnızca perkütan koroner girişim (PKG) sonrası olaysız 12 ay ikili antiplatelet tedaviyi (DAPT) tamamlamış hastalarda geçerlidir; ilk yıl içindeki tedavi süresi kararı için kullanılmaz. Yaş puanları negatif işaretlidir; 75 yaş ve üzeri hastaya −2, 65-74 yaş arası hastaya −1 puan verilir ve bu işaret hatası en sık yapılan hesaplama hatasıdır. Skorun ayrım gücü orta düzeydedir ve bağımsız ulusal kayıt defteri verilerinde derivasyon kohortuna kıyasla belirgin biçimde düşük bulunmuştur; bu nedenle skor tek başına mutlak bir eşik olarak değil, klinik kanama ve iskemi riski değerlendirmesini destekleyen tamamlayıcı bir araç olarak kullanılmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru) nedir?

Perkütan koroner girişim (PKG) sonrası 1 yılı aşan ikili antiplatelet tedavinin (DAPT) net fayda/zarar dengesini öngören 9 değişkenli skor (−2 ile +10 arası). Skor tek bir olayı değil, uzatılmış tedavinin iskemik olayları azaltıcı etkisi ile kanama olaylarını artırıcı etkisi arasındaki dengeyi tahmin etmek amacıyla iki ayrı istatistiksel modelin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur.

DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru) ne zaman kullanılır?

İlaç salınımlı stent ile PKG uygulanmış ve ardından 12 ay boyunca majör iskemik veya kanama olayı yaşamadan DAPT tedavisini tolere etmiş hastalarda, tedaviyi 12 ayın ötesine uzatma kararına yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Skor, DAPT çalışmasının kendi tasarımı gereği büyük ölçüde ilaç salınımlı stent uygulanan hastaları temel alır; hesaplayıcıda uygulanan sürüm, 12 aylık zaman noktasına dayanan özgün DAPT skorudur.

DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru) nasıl hesaplanır?

Skor şu puanların toplanmasıyla hesaplanır: yaş 75 ve üzeri hastaya −2 puan, yaş 65-74 arası hastaya −1 puan, yaş 65 altı hastaya 0 puan verilir. Güncel sigara kullanımı, diabetes mellitus tanısı, başvuru anında miyokart enfarktüsü (MI) bulunması, önceki perkütan koroner girişim (PKG) veya MI öyküsü, paklitaksel salınımlı stent kullanımı ve stent çapının 3 milimetreden küçük olması durumlarının her biri 1'er puan olarak eklenir. Konjestif kalp yetmezliği veya sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun (LVEF) yüzde 30'un altında olması 2 puan, ven grefti (safen) stentine girişim yapılmış olması ise ayrıca 2 puan olarak eklenir. Toplam skor −2 ile +10 arasında değişir. Yaş puanının negatif işaretli olduğuna dikkat edilmelidir; ileri yaş, uzatılmış tedaviden net fayda görme olasılığını azaltan bir değişken olarak modele girmiştir çünkü ileri yaştaki hastalarda kanama riski iskemik riske göre daha belirgin artmaktadır. Skorun kendisi, ayrı ayrı türetilmiş bir iskemi modeli ile bir kanama modelinin puanlarının basitleştirilmiş biçimde birleştirilmesinden oluşur; bu nedenle tek bir olayın olasılığını değil, iki rakip riskin göreli dengesini yansıtır.

DAPT Skoru (İkili Antiplatelet Tedavi Skoru) sonucu nasıl yorumlanır?

DAPT skoru 2 veya üzerinde olan hastalarda, 1 yılı aşan ikili antiplatelet tedavinin sağladığı iskemik olay azalması beklenen kanama artışına göre ağır basmaktadır ve bu durum olumlu net fayda olarak tanımlanır. DAPT skoru 2'nin altında olan hastalarda ise tedavinin uzatılması kanama riskini iskemik faydadan daha fazla artırmaktadır ve bu durum olumsuz net fayda olarak tanımlanır. Özgün türetme çalışmasında, DAPT çalışmasının derivasyon kohortunda iskemik olay (MI veya stent trombozu) oranı yüzde 3,0, kanama olay oranı ise yüzde 1,8 olarak bildirilmiştir; skorun ayrım gücü (c-istatistiği) derivasyon kohortunda iskemi için 0,70 ve kanama için 0,68 bulunmuştur. Bu sayılar mükemmel değil orta düzeyde bir ayrım gücüne işaret etmektedir; dolayısıyla skor, bireysel bir hastada kesin bir olasılık öngörmekten çok, hasta gruplarını göreli risk kategorilerine ayırmaya yarayan bir araçtır. Karar, hastanın bireysel kanama ve iskemi risk profili, eşlik eden hastalıkları ve tedavi tercihiyle birlikte, tek başına sayısal eşiğe dayanmadan verilmelidir.